Δευτέρα, 29 Ιανουαρίου 2018 13:29

Το ηλιακό ρολόι στον βενετσιάνικο πύργο του ρολογιού της Πρέβεζας (photos)

(Αναδημοσιεύουμε το παρακάτω απόσπασμα από το άρθρο του κ. Νίκου Δ. Καράμπελα, που δημοσιεύθηκε στην ετήσια έκδοση της Εταιρείας Ηπειρωτικών Μελετών «Ηπειρωτικό Ημερολόγιο», το 2017)

Μπορείτε να δείτε όλο το άρθρο με ένα κλικ εδώ: https://www.academia.edu/35727372

 

Στο μέσον περίπου της τελευταίας οθωμανικής περιόδου της ιστορίας της Πρέβεζας (1820-1912) τοποθετήθηκε στη νότια όψη του πύργου του ρολογιού της ένα κατακόρυφο ηλιακό ρολόι (Εικ. 1).

Ο αείμνηστος Γιάννης Τάλλαρος, εκδότης της εφημερίδας Αγών Πρεβέζης κατά τη δεκαετία του 1950, επικαλούμενος μαρτυρία του παιδικού του φίλου Μουζαφέρ Επιρντέν, που ήταν γιος τού δημάρχου της Πρέβεζας Χαλίλ εφέντη, έχει γράψει ότι αυτός που «έφερε» το ηλιακό ρολόι στην Πρέβεζα ήταν ο παππούς τού Μουζαφέρ, χωρίς να τον ονοματίζει.

Σύμφωνα με τα όσα έχει γράψει ο λόγιος Πρεβεζάνος ιστοριογράφος Ηλίας Β. Βασιλάς, το ηλιακό ρολόι τοποθετήθηκε στον βενετσιάνικο πύργο το 1865 από τον Οσμάν εφέντη, «περίφημο μαθηματικό και αστρονόμο», ο οποίος είχε τοποθετήσει και τον μηχανισμό του μηχανικού ρολογιού του πύργου. Την ίδια εποχή στην οποία αναφερόμαστε υπήρχε στην Πρέβεζα ο περίφημος για τη μόρφωσή του, τη σύνεση και τον λαμπρό του χαρακτήρα, κατής (ιεροδικαστής) Οσμάν εφέντης. Με βάση τις διαθέσιμες πηγές μας, δεν είμαστε σε θέση να υποστηρίξουμε την ταύτιση ή μη των δύο προσώπων, αν και η ταύτισή τους φαίνεται πιθανή.

Μια σύγχρονη άποψη, την οποία υποστηρίζει ο κ. Γιώργος Ι. Μουστάκης και η οποία αποδίδει την κατασκευή του ηλιακού ρολογιού του πύργου της Πρέβεζας στον Συρρακιώτη μηχανικό Λεωνίδα Κοντάκη, ο οποίος κατασκεύασε ηλιακό ρολόι στην πατρίδα του το Συρράκο, θεωρούμε ότι δεν ευσταθεί. Μια απλή σύγκριση των δύο ηλιακών ρολογιών, τόσο ως προς το σχήμα και το μέγεθός τους όσο και ως προς την ποιότητα και το υλικό κατασκευής τους, μας πείθει για τον διαφορετικό κατασκευαστή τους. Εξ άλλου, ο Λεωνίδας Κοντάκης (1876-1922) γεννήθηκε το 1876, ενώ, κατά την παράδοση, το ηλιακό ρολόι της Πρέβεζας τοποθετήθηκε το 1865. Στο ηλιακό ρολόι του Συρράκου (Εικ. 2) είναι χαραγμένο το ονοματεπώνυμο του δημιουργού του και ο χρόνος κατασκευής του, σε δύο γραμμές, ως εξής: Λ. Κοντάκης 1903. Στο ηλιακό ρολόι της Πρέβεζας δεν υπάρχει καμία αναφορά στον κατασκευαστή του σε καμία από τις όψεις της λίθινης πλάκας.

eikonaroloi2

Η λίθινη στρογγυλή πλάκα του ηλιακού ρολογιού της Πρέβεζας έχει μεσημβρινό προσανατολισμό και είναι στηριγμένη στον νότιο τοίχο του πύργου με τρεις μεταλλικές ντίζες, οι οποίες μαζί με τη χρήση μπουλονιών ρύθμισαν την καθετότητα του ρολογιού. Μία τέταρτη μεταλλική βέργα στο κάτω μέρος του δίσκου έχει καθαρά υποστηρικτικό χαρακτήρα. Η σκιά που δημιουργούταν από τον μεταλλικό γνώμονα του ρολογιού, ο οποίος δεν υπάρχει σήμερα αλλά ήταν τοποθετημένος κάθετα στην επιφάνειά της πλάκας και παράλληλα με τον άξονα της γης, έδειχνε την ώρα με τη βοήθεια διαγράμματος που είναι χαραγμένο πάνω στην επιφάνεια της πλάκας. Ο λίθινος δίσκος του ρολογιού έχει πάχος 6 εκ. και διάμετρο 61 εκ.

Στην επιφάνεια του δίσκου είναι χαραγμένοι τέσσερις ομόκεντροι κύκλοι. Οι ομόκεντροι κύκλοι δημιουργούν τρεις κυκλικούς δακτυλίους. Στους δύο εξωτερικούς δακτυλίους έχουν χαραχθεί αριθμοί τόσο κατά τον οθωμανικό τρόπο αρίθμησης (١, ٢, ٣, ٤, ...) όσο και κατά τον δυτικό τρόπο αρίθμησης (1, 2, 3, 4, ...). Στην επιφάνεια του δίσκου έχουν, επίσης, χαραχθεί, ακτινωτά, γραμμές που τέμνουν τους ομόκεντρους κύκλους σε σημεία τα οποία υποδεικνύουν την ώρα όταν η σκιά του γνώμονα ταυτίζεται με αυτά.

Στον εξωτερικό δακτύλιο είναι χαραγμένοι αριθμοί –τόσο κατά τον οθωμανικό όσο και κατά τον δυτικό τρόπο αρίθμησης– που αντιστοιχούν στις ώρες της ημέρας κατά τον τουρκικό τρόπο μέτρησης της ώρας. Οι Τούρκοι, συνεχίζοντας την παλαιότερη παράδοση, όριζαν ως πρώτη πρωινή ώρα την πρώτη ώρα μετά την ανατολή του ηλίου κατά τις ισημερίες, τουτέστιν την εβδόμη πρωινή ώρα κατά τον ισχύοντα στις μέρες μας τρόπο μέτρησης. Έτσι, κατά τον τουρκικό τρόπο μέτρησης της ώρας, το μεσημέρι ήταν στις έξι και ο ήλιος έδυε στις δώδεκα, ενώ, κατά τον ισχύοντα στις μέρες μας τρόπο μέτρησης, ο ήλιος δύει στις έξι, όταν έχουμε ισημερία.

Στον δεύτερο από έξω δακτύλιο είναι χαραγμένοι αριθμοί –τόσο κατά τον οθωμανικό όσο και κατά τον δυτικό τρόπο αρίθμησης– που αντιστοιχούν στις ώρες της ημέρας κατά τον δυτικό τρόπο μέτρησης, όπως δηλαδή τις μετράμε και σήμερα.

Στο πάνω μέρος του δίσκου είναι χαραγμένα μία ημισέληνος, ένα αστέρι και ένας ήλιος.

 

Διαβάστηκε 7958 φορές
  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΗ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Κοινωνία

05 Απριλίου 2020
Η αεροπορική εταιρεία FlyBair ανακοίνωσε πως αναβάλλει την έναρξη των πτήσεών της για περίπου δύο μήνες λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού. Η εταιρεία είχε προγραμματίσει την έναρξη των πτήσεων
04 Απριλίου 2020
Τον τραυματισμό ενός 46χρονου προκάλεσε πτώση -από αδιευκρίνιστη μέχρι στιγμής αιτία- από το μπαλκόνι πολυκατοικίας σε κεντρική οδό της Πρέβεζας, ...
04 Απριλίου 2020
Μέχρι τις 27 Απριλίου παρατείνεται το μέτρο του προσωρινού περιορισμού της κυκλοφορίας των πολιτών, σύμφωνα με τα όσα ανακοίνωσε κατά τη ...
04 Απριλίου 2020
Σύμφωνα με την ενημέρωση από τη Διεύθυνση Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Ηπείρου, η εικόνα ως προς τα κρούσματα και τα ύποπτα κρούσματα ...
04 Απριλίου 2020
Ερωτηματικά έχουν δημιουργηθεί για τον τρόπο που θα ενταχθούν τα Κέντρα Υγείας του Ν. Πρέβεζας (Καναλάκι, Πάργα, Θεσπρωτικό, Φιλιππιάδα και το ...

Πολιτική

03 Απριλίου 2020
Την παροχή κινήτρων, ώστε να πραγματοποιηθεί ενίσχυση της παραγωγικής δραστηριότητας στην κατεύθυνση παραγωγής υγειονομικού υλικού και μέσων ατομικής προστασίας και υγιεινής, μια τάση που ήδη
03 Απριλίου 2020
Μπορεί να βρισκόμαστε εν μέσω πανδημίας, ωστόσο τόσο η δημόσια διοίκηση, όσο και η κυβερνητική και νομοθετική δραστηριότητα συνεχίζουν να ...
02 Απριλίου 2020
Την παρακάτω κοινοβουλευτική ερώτηση έκανε το ΚΚΕ: “Προς τους Υπουργούς Εσωτερικών, Οικονομικών, Παιδείας και Θρησκευμάτων και Υποδομών και ...
01 Απριλίου 2020
Την παρακάτω εισήγηση έκανε στη χθεσινή συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου Ηπείρου, ο σύμβουλος της Αριστερής Παρέμβασης για την Ήπειρο ...

Αθλητισμός

04 Απριλίου 2020
Το στοίχημα στην Αγγλία μετρά περίπου έναν αιώνα ζωής, ενδεικτικό ότι η Vernon ιδρύθηκε το 1925 και η Zetters με τη Littlewoods το 1933, όλες στο Λονδίνο. Η Littlewoods έκανε ίσως το πιο…
03 Απριλίου 2020
Σεζόν 1969-70 και ο ΠΑΣ Πρέβεζα συμμετέχει στο πρωτάθλημα της Β' Εθνικής Κατηγορίας, στην οποία προβιβάστηκε έπειτα από αναδιάρθρωση που έγινε. ...
03 Απριλίου 2020
Το αγγλικό πρωτάθλημα διεκόπη άλλες δύο φορές στην ιστορία, αμφότερες λόγω των δύο παγκοσμίων πολέμων. Και άλλες δύο φορές άργησε πολύ να ...
03 Απριλίου 2020
Την ακύρωση του πρωταθλήματος τένις PREVEZA CUP 2020 λόγω του κορωνοϊού ανακοίνωσε ο διευθυντής των αγώνων, αντιπρόεδρος Ε .Ε. ΕΦΟΑ και Πρόεδρος ...
01 Απριλίου 2020
Σεζόν 1963-64 και ο νεοϊδρυθείς ΠΑΣ Πρέβεζα (στα δημοσιεύματα της εποχής αναφέρεται και ως Νικόπολις Πρέβεζας), αγωνίζεται για πρώτη φορά στην ...

Πολιτισμός

01 Απριλίου 2020
Τον φάκελο ώστε να εγγραφεί ο εορτασμός του Δεκαπενταύγουστου στα ορεινά  χωριά Βλάστη, του νομού Κοζάνης και Συρράκο, του Νομού Ιωαννίνων, στον  Αντιπροσωπευτικό Κατάλογο της Άυλης
28 Μαρτίου 2020
Η παρακάτω φωτογραφία αναρτήθηκε στην εξαιρετική σελίδα Classic Ελληνικό Ποδόσφαιρο Official, που παρουσιάζει retro φωτογραφίες του ελληνικού ...
21 Μαρτίου 2020
«Μουσεία για την Ισότητα. Πολυμορφία και κοινωνική συνοχή» είναι το θέμα που όρισε το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων ( ICOM ) για τον εορτασμό της ...
10 Μαρτίου 2020
Όπως προκύπτει από το ρεπορτάζ του atpreveza.gr, σε συνεδρίαση του σωματείου “ΔΙΑΖΩΜΑ” εντός του Ιανουαρίου αποφασίστηκε η προσπάθεια συνδιοργάνωσης ...
09 Μαρτίου 2020
Ένα σπουδαίο μήνυμα έστειλαν εκπαιδευτικοί και μαθητές του 1ου δημοτικού σχολείου Καναλακίου, με αφορμή την πανελλήνια ημέρα κατά της σχολικής βίας ...