Καμία εκδήλωση
Δευτέρα, 11 Μαϊος 2015 17:56

Μια πρώτη προσέγγιση στην απήχηση του κυπριακού αγώνα για «Ένωση» στην Πρέβεζα με αφορμή την επέτειο εκτέλεσης των Καραολή – Δημητρίου (10-5-1956)

*Το atpreveza ευχαριστεί τα ΓΑΚ – Αρχεία του Ν. Πρέβεζας για τη δημοσίευση του πολύτιμου υλικού του και το παρακάτω κείμενο

Τον Μάιο του 1956 ο ελληνισμός συγκλονίζεται από τον απαγχονισμό των Κυπρίων αγωνιστών Μιχαλάκη Καραολή και Ανδρέα Δημητρίου από τους Άγγλους. Οι δύο νέοι ήταν τα πρώτα μέλη της ΕΟΚΑ τα οποία εκτελέστηκαν δια απαγχονισμού.

10847076 689564014505984_339625582_n

Με αφορμή την επέτειο αυτή παρουσιάζουμε ένα ιστορικό σημείωμα για την απήχηση του κυπριακού αγώνα για «Ένωση» στην Πρέβεζα. Πηγές μας αποτέλεσαν οι τοπικές εφημερίδες και τα πρακτικά του Δημοτικού Συμβουλίου Πρέβεζας. Πλούσια στοιχεία βρήκαμε και στα αρχεία των Δημοτικών Σχολείων Πρέβεζας. Ωστόσο, λόγω της έκτασης του θέματος, θα περιοριστούμε μόνο στην περίοδο 1955 – 1956, μέχρι δηλαδή την εκτέλεση των δύο αγωνιστών, ενώ επιφυλασσόμαστε για μια συνολικότερη παρουσίαση του ζητήματος σε μελλοντικό άρθρο.

Ως γνωστόν, το αίτημα των Κυπρίων για Ένωση με την Ελλάδα αποκτά νέα τροπή με την έναρξη του ένοπλου αγώνα της ΕΟΚΑ (1-4-1955). Από τότε και για τα επόμενα χρόνια στην ελληνική δημόσια ζωή θα κυριαρχεί το κυπριακό ζήτημα που αναδεικνύεται σε πολιτικό θέμα με διεθνείς διαστάσεις. Όπως είναι φυσικό το θέμα θα απασχολήσει και τον ελληνικό τύπο, όχι μόνο πανελλαδικής εμβέλειας, αλλά και τον επαρχιακό. Έτσι, οι τοπικές εφημερίδες της Πρέβεζας φιλοξενούν ρεπορτάζ, άρθρα της σύνταξης ή αναγνωστών και αναδημοσιεύουν από τον ελληνικό ή διεθνή τύπο ειδήσεις σχετικές για τις εξελίξεις στο Κυπριακό. Ξεχωριστή θέση στα δημοσιεύματα αυτά κατέχουν και ιστορικά σημειώματα είτε για τη συμμετοχή της Κύπρου στον αγώνα του 1821 (όπως στην Εφημερίδα «Βήμα Πρεβέζης») είτε για την πολιτική των Άγγλων στα ελληνικά πράγματα (άρθρο σε πολλές συνέχειες στην εφημερίδα «Αγών Πρεβέζης»), που έχουν έντονο αντι-βρετανικό χαρακτήρα.

Από το σύνολο της πληθώρας των πληροφοριών, απομονώσαμε μόνο εκείνες που δείχνουν τον τρόπο που βίωσε η κοινωνία της Πρέβεζας τον αγώνα των Κυπρίων. Ήδη από το Μάιο του 1955 διαβάζουμε κεντρικό άρθρο στο τοπικό «Βήμα» με τον εύγλωττο τίτλο «Είναι καιρός να μας δοθεί η Κύπρος φιλικά».

11212210 689564054505980_1653337765_n

Μια από τις πρώτες πρεβεζάνικες δημόσιες εκδηλώσεις των αισθημάτων συμπαράστασης στην Κύπρο λαμβάνει ως αφορμή το θλιβερό ανθελληνικό ξέσπασμα του τουρκικού όχλου εναντίον των ομογενών στην Κωνσταντινούπολη και τη Σμύρνη, τον Σεπτέμβριο του 1955. Τα επεισόδια αυτά συνδέονται με το κυπριακό ζήτημα και έτσι φορείς της Πρέβεζας όπως το «Εργατοϋπαλληλικόν Κέντρον», η «Ένωσις Γεωργικών Συνεταιρισμών» και η «Ορθόδοξος Χριστιανική Αδελφότης» εκδίδουν ψηφίσματα καταδίκης των γεγονότων και συμπαράστασης στους Κυπρίους. Το Εργατοϋπαλληλικό Κέντρο αξιώνει «την αυτοδιάθεσιν του Κυπριακού Λαού του οποίου τα δικαιώματα δια την ένωσίν του με την Μητέρα Ελλάδα είναι απαράγραπτα και ουδεμία ποτέ δύναμις θα είναι ικανή να τα αλλοιώση ουδέ κατ’ ελάχιστον…» ενώ η Ένωσις Γεωργικών Συνεταιρισμών «τάσσεται παρά το πλευρόν των αδελφών Κυπρίων και απευθύνει παράκλησιν προς την Πανελλήνιον Επιτροπήν Ενώσεως Κύπρου όπως μη παύση τον αγώνα προς απελευθέρωσιν της Ελληνικής Μεγαλονήσου..».

Νέο κύμα εκδηλώσεων συμπαράστασης θα προξενήσει η σύλληψη και δίκη του αγωνιστή της ΕΟΚΑ Μιχαλάκη Καραολή, λόγω της απόφασης των Άγγλων να χρησιμοποιήσουν ως όπλο εναντίον των Κυπρίων τη θανατική ποινή. Η ποινή αυτή πράγματι επιβλήθηκε στον Καραολή από το δικαστήριο το Νοέμβριο του 1955. Η απόφαση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, εντός και εκτός Κύπρου. Στον πρεβεζάνικο τύπο εμφανίζονται εναντίον της απόφασης δημοσιεύματα και ψηφίσματα, όπως από την «Ένωση Εφέδρων Αξιωματικών Ηπείρου» και από τους μαθητές του Γυμνασίου Πρέβεζας. Από αυτά, ως χαρακτηριστικό, θα σταθούμε στο τελευταίο, το οποίο συντάσσεται τρεις μόλις μέρες μετά την επιβολή της ποινής.

 11263774 689564241172628_1516983424_n

«Προς τον κ. κ. Πρόεδρον της Κυβερνήσεως

Ημείς οι Μαθηταί του Γυμνασίου Πρεβέζης διαμαρτυρόμεθα εντόνως διά την άδικον απόφασιν της εις θάνατον καταδίκης του Έλληνος πατριώτου Καραολή. Λυπούμεθα διά την έλλειψιν ηθικής συνειδήσεως που χαρακτηρίζει τας προσφάτους ενεργείας της δήθεν φίλου και συμμάχου μας, της οποίας επισφράγισμα είναι η απόφασις της «σφαγής» του Έλληνος αγωνιστού. Τονίζομεν ότι η τυχόν εκτέλεσις της αποφάσεως θα κλονίση ακόμη περισσότερον το ηθικόν βάθρον του Δυτικού πολιτισμού το στηριζόμενον εις τας αιωνίας αξίας της ελευθερίας και της Δικαιοσύνης και θα διευρύνη το χάσμα μεταξύ του ελληνικού λαού και των Άγγλων. Ήδη αισθανόμεθα την καρδία μας να βαρύνεται από το άχθος των επανειλημμένων εθνικών προσβολών και κραυγάζομεν: ΩΣ ΠΟΤΕ ;

Πρέβεζα 17.11.55 .

ΟΙ ΜΑΘΗΤΑΙ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ ΠΡΕΒΕΖΗΣ»

 

Το ψήφισμα αυτό ασφαλώς και εκφράζει τα συναισθήματα του ελληνικού λαού και της μαθητιώσας νεολαίας για την υπόθεση της Κύπρου. Οι μαθητές του Γυμνασίου Πρέβεζας μάλιστα θα επανέλθουν με νέο ψήφισμα τον Μάρτιο του 1956, με αφορμή την εξορία του αρχιεπισκόπου της Κύπρου Μακαρίου και μάλιστα θα προχωρήσουν στην συμβολική κίνηση της αποχής από τα μαθήματά τους στις 10-3-1956, η οποία αποκτά μεγαλύτερη σημασία αν αναλογιστούμε τα εκπαιδευτικά ήθη της εποχής. Αξίζει μάλιστα να σημειωθεί ότι οι μαθητές υπήρξαν πρωτοπόροι στις αντιδράσεις τους στο επίπεδο της Πρέβεζας καθώς το Δημοτικό Συμβούλιο Πρέβεζας εξέδωσε σχετικό ψήφισμα σε έκτακτη συνεδρίαση του δύο μέρες αργότερα. Από το ψήφισμα αυτό αξίζει να παραθέσουμε την άκρως συμβολική απόφαση του να προχωρήσει σε μετονομασίες οδών: «Καταργεί την υπάρχουσαν εν Πρεβέζη οδόν Αγγλίας μετωνομάζουσαν αυτήν εις οδόν Κύπρου και την οδόν Λόυδ Τζώρτζ εις οδόν Χαραλάμπους Μούσκου». Θυμίζουμε ότι ο Μούσκος ήταν ο πρώτος νεκρός αγωνιστής της ΕΟΚΑ που έπεσε σε ένοπλη σύγκρουση με τους Άγγλους.

Στη συνέχεια, στο χώρο του Δημοτικού Συμβουλίου πραγματοποιήθηκε συνέλευση αποτελούμενη από εκπροσώπους επιστημονικών και επαγγελματικών φορέων της πόλης, τον Δήμαρχο και τον μητροπολίτη, η οποία κατέληξε σε παρεμφερές ψήφισμα. Τριμελής επιτροπή ανέλαβε να το επιδώσει στον Νομάρχη και να το αποστείλει στην Κυβέρνηση, στον ΟΗΕ και στον πρόεδρο των ΗΠΑ.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο εορτασμός της εθνικής επετείου της 25ης Μαρτίου 1956 λαμβάνει και έναν χαρακτήρα εκδήλωσης συμπαράστασης στους Κυπρίους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η σχολική εορτή του Α΄ Δημοτικού Πρέβεζας όπου οι μαθητές ανεβάζουν θεατρικές παραστάσεις με αναφορές και στην Κύπρο. Τα σχολικά αυτά αφιερώματα θα συνεχιστούν και τα επόμενα χρόνια κατά τις εθνικές επετείους και σε άλλα σχολεία της πόλης. Από μια τέτοια παράσταση προέρχεται και η σχετική φωτογραφία που μας παραχώρησε ευγενικά η κα. Βικτωρία Τζούρου Παπαγεωργίου.

Τον Μάιο του 1956 η εκτέλεση των Καραολή και Δημητρίου δίνει νέα δραματική τροπή στην Κυπριακή υπόθεση. Οι τοπικές εφημερίδες αφιερώνουν σχετικά άρθρα, τελούνται επιμνημόσυνες δεήσεις, και οι σημαίες του μητροπολιτικού μεγάρου και των ναών κυματίζουν μεσίστιες. Στο σημείο αυτό σταματά η σύντομη αναφορά μας και ευελπιστούμε ότι θα μπορέσουμε κάποια άλλη στιγμή να παρουσιάσουμε το σύνολο του υλικού που συγκεντρώσαμε σχετικά με τα μεταγενέστερα ψηφίσματα του Δημοτικού Συμβουλίου και τη στάση τόσο του εκπαιδευτικού κόσμου όσο και των διοικητικών δομών της εκπαιδευτικής ιεραρχίας της Πρέβεζας απέναντι στο ζήτημα.




  1. ΡΟΗ-ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Κοινωνία

19 Νοεμβρίου 2026
Ο Δήμος Πάργας καλεί τους επαγγελματίες που επιθυμούν να συμμετάσχουν στις φετινές χριστουγεννιάτικες εκδηλώσεις να εκδηλώσουν το ενδιαφέρον τους για τη διάθεση και χρήση των χριστουγεννιάτικων
19 Νοεμβρίου 2026
Από τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής Περιφέρειας Ηπείρου/Τμήμα Υγείας Ζώων, γίνεται γνωστό, πως το τελευταίο διάστημα διαπιστώνεται μεγάλος αριθμός ...
19 Νοεμβρίου 2026
Η Ένωση Αστυνομικών Υπαλλήλων Πρέβεζας ευχαριστεί θερμά, τον ιδιοκτήτη του ιδιωτικού ΚΤΕΟ Πρέβεζας «AUTOVISION», κ. ΖΗΚΟ Πέτρο και τον σύλλογο ...
19 Νοεμβρίου 2026
Την αντίθεσή της στα σχέδια εγκατάστασης 38 ανεμογεννητριών στην ευρύτερη περιοχή της Πάργας εκφράζει η Κίνηση Πολιτών Δήμου Πάργας ενάντια στην ...
18 Νοεμβρίου 2026
Την Παρασκευή 27 Νοεμβρίου θα πραγματοποιηθεί η Τελετή Υποδοχής των νέων Σπουδαστών και Σπουδαστριών της Σχολής Πλοιάρχων Πρέβεζας Εκπαιδευτικού ...

Αθλητισμός

19 Νοεμβρίου 2026
Τέσσερις αναμετρήσεις από διαφορετικές διοργανώσεις δίνουν ξεχωριστό ενδιαφέρον στην Πέμπτη. Ο Παναθηναϊκός αναζητά αντίδραση στο Κάουνας, η Μπαρτσελόνα θέλει να επιβάλει την ανωτερότητά της στο
18 Νοεμβρίου 2026
Ο ΠΑΣ Πρέβεζα λύγισε τον ΠΑΣ Γιάννινα στη διαδικασία των πέναλτι με 3-1, μετά το 0-0 της κανονικής διάρκειας, και πανηγύρισε μια σπουδαία πρόκριση ...
18 Νοεμβρίου 2026
Το σημερινό πρόγραμμα συνδυάζει το EuroCup με ποδόσφαιρο από τη Βραζιλία μετά τα μεσάνυχτα. Ο Άρης υποδέχεται τη Λε Μαν έχοντας ανεβάσει τις ...
17 Νοεμβρίου 2026
Ένα ξεχωριστό ποδοσφαιρικό ραντεβού περιμένει την Πρέβεζα την Τετάρτη 18 Νοεμβρίου, με τον ΠΑΣ Πρέβεζα να υποδέχεται τον ΠΑΣ Γιάννινα στο Δημοτικό ...
17 Νοεμβρίου 2026
Η βραδιά της Τρίτης φέρνει δύο ελληνικές δοκιμασίες στην EuroLeague και μία αναμέτρηση με μεγάλο βαθμολογικό βάρος στο Nations League. Στην Μπολόνια ...

Πολιτισμός

17 Νοεμβρίου 2026
«ΝΑΖΑ» των Γιουβάλ Αβραχάμ και Ρέιτσελ Σζορ Ημέρα προβολής: 18 Νοεμβρίου 2026 Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας Ώρα έναρξης: 21:00 Είσοδος Γενική είσοδος: 6 ευρώ Φοιτητές: 4 ευρώ
09 Νοεμβρίου 2026
«Όταν έρθει το Φθινόπωρο» του Φρανσουά Οζόν Ημέρα προβολής: 11 Νοεμβρίου 2026 Πολιτιστικό Κέντρο Δήμου Πρέβεζας Ώρα έναρξης: 21:00 ...
29 Οκτωβρίου 2026
Η Κινηματογραφική Λέσχη Πρέβεζας ξεκινά τις χειμερινές της προβολές και σας προσκαλεί σε ένα νέο ταξίδι γεμάτο εικόνες, συναισθήματα, εκπλήξεις και ...
30 Οκτωβρίου 2026
Ο Δήμος Πρέβεζας και η Εταιρεία Συγγραφέων στο πλαίσιο της συνεργασίας τους για μια σειρά δράσεων εν όψει της εκατονταετίας (1928-2028) από τον ...
27 Οκτωβρίου 2026
Η φωτογραφική ομάδα ΚΑΔΡΩ παρουσιάζει την ετήσια έκθεσή της με τίτλο "10 little projects", μια συλλογική εξερεύνηση γύρω από τη δυναμική της εικόνας ...

Στήλες

06 Ιουλίου 2012
Αραβικές δυνάμεις υπό τον Λόρενς της Αραβίας και τον βεδουίνο Αούντα Ιμπού Ταγί καταλαμβάνουν το λιμάνι της Άκαμπα από τους Οθωμανούς Τούρκους στις 6 Ιουλίου 1917, κατά τη διάρκεια της αραβικής
26 Ιουνίου 2012
Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γιουγκοσλαβίας απορρίπτει τις διακηρύξεις ανεξαρτησίας της Σλοβενίας και της Κροατίας. Αρχίζει ο Πόλεμος των Δέκα ...
21 Ιουνίου 2012
Σκάνδαλο της Κτηματικής Τράπεζας της Ελλάδας ξεσπά στις ΗΠΑ, με συλλήψεις σε διάφορες πόλεις της Αμερικής, για παράνομες καταθέσεις 700 εκατομμυρίων ...
19 Ιουνίου 2012
Οι Έλληνες συντρίβουν τους Βούλγαρους στη μάχη Κιλκίς - Λαχανά, κατά τη διάρκεια του Β' Βαλκανικού Πολέμου, στις 19 Ιουνίου 1913. Η μάχη ξεκίνησε ...
16 Ιουνίου 2012
Παρουσία στενών συγγενών, λίγων φίλων και εκπροσώπων των πολιτικών κομμάτων, χωρίς επικήδειους λόγους, κηδεύτηκε στο νεκροταφείο Παιανίας στις 16 ...