Η πατρίδα εξελισσόμενη... (του Χρήστου Κοτσίνη)

Γράφει ο Χρήστος Κοτσίνης

*Αναδημοσίευση από την Εφημερίδα των Συντακτών

Msc., αντιπροέδρος Επιμελητηρίου Πρέβεζας και υποψήφιος περιφερειακός σύμβουλος με την παράταξη “Κοινό των Ηπειρωτών”

Πρόσφατα, στο πλαίσιο της γενικότερης εθνικοπατριωτικής υστερίας, στα κοινωνικά δίκτυα εμφανίστηκε ρήση, εν είδει memes, του Μιλτιάδη του αρχαίου. Προσπάθησα να διασταυρώσω, να εντοπίσω την πηγή, μα δεν τα κατάφερα. Απ’ την άλλη μεριά και να μην την είπε ο ίδιος ο στρατηγός ταιριάζει απόλυτα στο σκηνικό των παραμονών της Μάχης του Μαραθώνα.

Ο Μιλτιάδης λοιπόν φέρεται να είπε στους συμπολίτες του πως έτσι και καταφέρουμε και νικήσουμε, οι Πέρσες μπορούν να φύγουν και να γυρίσουν στην πατρίδα τους. Τους είπε: Αυτοί θα έχουν πατρίδα να γυρίσουν. Ετσι όμως και χάσουμε και νικήσουν οι Πέρσες, τότε εμείς δεν θα έχουμε πατρίδα να πάμε.

Αρκετούς αιώνες αργότερα λίγα χιλιόμετρα βορειοδυτικότερα του Μαραθώνα, στην πόλη της Λαμίας κατά την απελευθέρωσή της από τον ΕΛΑΣ, ο Αρης εκφωνεί τον ιστορικό του λόγο. Εκεί διαχωρίζονται, και ορθώς, ταξικά τα πράγματα. Πλέον δεν είναι όλοι οι συμπολίτες που δεν θα έχουν πατρίδα να πάνε, αλλά ένα τμήμα τους, ο λαός. Πλέον ο λαός δεν είναι το όλον, δεν είναι το έθνος, όπως πριν. Θα πάρουν τα κεφάλαιά τους και θα φύγουν -αναφέρεται στους έχοντες πλούτο- ενώ εμείς δεν έχουμε παρά τα καλύβια μας και τα πεζούλια μας… Και αυτά δεν ξεκουνάνε, δεν μπορούμε να τα πάρουμε και να φύγουμε, τους είπε.

Ο λόγος που μου κίνησε το ενδιαφέρον αυτή η αντιδιαστολή είναι γιατί νιώθω πως δείχνει την εξέλιξη της έννοιας της πατρίδας, καθώς και του υποκειμένου της μέσα σε είκοσι πέντε αιώνες. Ο Μιλτιάδης απευθύνεται σε έχοντες και μη, σε πλούσιους και φτωχούς, σε αριστοκράτες και μη. Για όλους ανεξαιρέτως η πατρίδα ήταν κιβωτός. Ισως γι’ αυτό γυρνώντας πίσω στην Αθήνα νικητές, ατσάλωσαν τη δημοκρατία: όμοιοι μπροστά στον θάνατο, όμοιοι απέναντι στην Ιστορία, όμοιοι και στη διαχείριση, στις αποφάσεις.

Ο Αρης το ξέρει αυτό. Καταλαβαίνει πως ο πλούτος στα μέσα του εικοστού αιώνα μπορεί να σου δώσει το δικαίωμα, την ευκαιρία να εξαιρέσεις τον εαυτό σου, την οικογένειά σου από την κοινή μοίρα. Ο λιμός στην Αθήνα τον χειμώνα του '41-'42 δεν ήταν ταξικά αμερόληπτος. Ενώ η διαφορετική μοίρα ορίζει διαφορετικούς ανθρώπους και εθνικά, μιας και παύει την κοινή Ιστορία, ίσως το ισχυρότερο εθνικό χαρακτηριστικό.

Κάπως έτσι μπήκα στον πειρασμό να σκεφτώ πώς λειτουργεί υπό το παραπάνω πλαίσιο η έννοια της πατρίδας. Οι αρχαίοι φαίνεται να μην είχαν πλούτο τέτοιας εμβέλειας και ευελιξίας ώστε κάποιος να τον πάρει, να φύγει και με αυτόν να ζήσει αλλού αξιοπρεπώς. Ισως δεν υπήρχαν και άλλες γνωστές ζηλευτές πολιτισμικά πατρίδες· αν και κάμποσοι μήδισαν εκείνο τον καιρό. Τότε ο πλούτος ήταν απολύτως υλικός, χωρικά εξαρτώμενος ή έστω αρκετά περισσότερο απ’ ό,τι στα μέσα του 20ού αιώνα.

Ενώ σήμερα, στις αρχές του 21ου, μέρα με τη μέρα γίνεται όλο και πιο άυλος, αχωρικός, ενώ οι διαφορές πολιτισμικές ή άλλες, κοινώς ζητήματα κουλτούρας μεταξύ των πατρίδων, αρχίζουν να αμβλύνονται και βλέπουμε πολλές πατρίδες πλέον να μοιάζουν, τουλάχιστον χοντρικά.

Θα τολμήσω να πω πως κάπως έτσι εξηγείται η αναντιστοιχία λόγων και πράξεων των εγχώριων «πατριωτών». Ενώ ηδονίζονται με πατριωτικά θούρια και ρήσεις μεγάλων ανδρών, ενώ υποστηρίζουν σύνορα, εθνική ιδιαιτερότητα, ταυτότητα και άλλα αντίστοιχου τύπου ιδεολογήματα στα λόγια, στην πράξη κάνουν το αντίθετο: αποκτούν ένα, βαριά δυο παιδιά δείχνοντας έτσι πως δεν τους αφορά το εθνικό δημογραφικό, τα μαθαίνουν ξένες γλώσσες ισχύος, ενώ ταυτόχρονα τους βολεύει μη εθνικό νόμισμα.

Αποθησαυρίζοντας σκληρό νόμισμα -παλιότερα μάρκα, δολάρια, λίρες- ελπίζουν να μπορέσουν να στείλουν τα παιδιά τους έξω τουλάχιστον για μεταπτυχιακές σπουδές ή, στη χειρότερη γι' αυτούς κατάσταση, να μπορέσουν να πληρώσουν τους καλύτερους γιατρούς του εξωτερικού… Γενικά να έχουν διάφορη μοίρα από την κοινή, απευθυνόμενοι όμως, προσβλέποντας σε άλλους χώρους.

Αυτό που στην εποχή του Αρη έκανε η κεφαλαιούχος τάξη σε κρίσιμες συνθήκες, τώρα φαίνεται να μπορεί με παρόμοιο τρόπο να το πραγματώσει ο μικρομεσαίος Ελλαδίτης μικροαστός και σε μη κρίσιμες. Η πλειοψηφία δεν παλεύει, ούτε καν προσπαθεί για συλλογική κοινωνική λύση, αλλά προετοιμάζει τις ατομικές, προσωπικές, οικογενειακές διαφυγές -δυνητικές και μη προοπτικές καλύτερης τύχης. Ταυτόχρονα βέβαια δεν ξεχνά την ανωτερότητα του πολιτισμού μας... έτσι γενικά.

Πλέον, η πατρίδα φαίνεται να μην είναι χώρος, αλλά κατάσταση: αυτή της καλύτερης συγκριτικά μοίρας.

 

 

  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΗ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Κοινωνία

20 Ιουνίου 2019
Πολύτιμες συμβουλές για τη συμπλήρωση του μηχανογραφικού, για τη διαχείριση χρόνου που πρέπει να κάνουν οι μαθητές αλλά και για τις προτεραιότητες που θα πρέπει να βάζουν στις τελευταίες τάξεις του
20 Ιουνίου 2019
Με 62 θέματα στην ημερήσια διάταξη θα συνεδριάσει τη Δευτέρα 24Ιουνίου και ώρα 19:00 το δημοτικό συμβούλιο Πρέβεζας. 1. Έγκριση της αριθμ. ...
20 Ιουνίου 2019
Με την έναρξη του Χειμερινού Εξαμήνου κατάρτισης 2019Β΄(Οκτώβριος 2019), το Δ.ΙΕΚ Πρέβεζας εγκαινιάζει ένα νέο κύκλο κατάρτισης σπουδαστών (αποφοίτων ...
20 Ιουνίου 2019
Οι ένοικοι και τα μέλη της θεραπευτικής ομάδας των Δομών Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης του Προγράμματος «Ψυχαργώς» του Γ. Ν .Πρέβεζας, ευχαριστούν από ...
20 Ιουνίου 2019
Στη Διεθνική Δραστηριότητα Συνεργασίας με θέμα "Κοινωνική Ένταξη με ενσωμάτωση αποτελεσμάτων από το πιλοτικό πρόγραμμα Θετικά Πρότυπα" συμμετείχε και ...

Πολιτική

21 Ιουνίου 2019
Οι λεπτομέρειες της προβολής και των κεντρικών ομιλιών των κομμάτων στο δήμο Πρέβεζας κατά την προεκλογική περίοδο, συζητήθηκαν στη συνεδρίαση της διακομματικής επιτροπής που πραγματοποιήθηκε το
20 Ιουνίου 2019
Ο υποψήφιος βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ στο Νομό Πρέβεζας Σπύρος Βελέντζας προχώρησε στην παρακάτω δήλωση: "Ο αγώνας δρόμου για μια πιο κοντινή ...
20 Ιουνίου 2019
Του Κώστα Κωνή Υποψήφιου βουλευτή με το Κίνημα Αλλαγής στην εκλογική περιφέρεια Πρέβεζας.  Το δίλημμα των επικείμενων βουλευτικών ...
20 Ιουνίου 2019
Ανακοινώθηκε το απόγευμα της Τετάρτης το ψηφοδέλτιο του Κινήματος Αλλαγής στο Νομό Πρέβεζας, επιβεβαιώνοντας το ρεπορτάζ του atpreveza.gr ...
19 Ιουνίου 2019
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε η ΝΟΔΕ ΝΔ Πρέβεζας για τις εκλογές της 7ης Ιουλίου “Η ΝΟΔΕ ΝΔ Πρέβεζας, ανακοινώνει τους υποψήφιους Βουλευτές ...

Αθλητισμός

20 Ιουνίου 2019
Πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης στην αίθουσα Ολομέλειας της Ελληνικής Ολυμπιακής Επιτροπής η συνέντευξη Τύπου των Πανελλήνιων Πρωταθλημάτων Masters & Juniors μπιτς βόλεϊ 2019. Στο
19 Ιουνίου 2019
Το Δ.Σ. του ΠΑΣ Πρέβεζα ανακοινώνει πως, στο πλαίσιο του σχεδιασμού του σωματείου εν' όψει της απαιτητικής σεζόν σε όλα τα επίπεδα στη Γ' Εθνική ...
19 Ιουνίου 2019
Το ροζ φύλλο αγώνος με αντίπαλο και τον Κεραυνό Λάρισας πήρε η Νικόπολη Πρέβεζας, επικρατώντας για την 4η αγωνιστική του Α' Ομίλου της Β΄Φάσης του ...

Πολιτισμός

20 Ιουνίου 2019
Το Πολιτιστικό Πρόγραμμα του Δήμου Πρέβεζας για το φετινόΚαλοκαίρι ανακοινώθηκε το πρωί της Πέμπτης σε συνέντευξη τύπου που πραγματοποιήθηκε, παρουσία της εντεταλμένης δημοτικής συμβούλου για θέματα
19 Ιουνίου 2019
Μίλτος Πασχαλίδης LIVE στην Πρέβεζα ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ Τετάρτη 14 Αυγούστου ΤΟΠΟΘΕΣΙΑ Δημοτικό Κηποθέατρο "Γιάννης Ρίτσος", ΠρέβεζαΠΡΟΠΩΛΗΣΗ ...
18 Ιουνίου 2019
Η Φωτογραφική Ομάδας Φιλιππιάδας Κα.Δρώ με χαρά σας προσκαλεί στην ετήσια έκθεση των μελών της, με τίτλο «Freedom». Τα εγκαίνια θα γίνουν την Τετάρτη ...
17 Ιουνίου 2019
Την Τετάρτη 19 Ιουνίου γιορτάζουμε τα 4 χρόνια λειτουργίας του Αποσπερίτη μας! Σας περιμένουμε για μία βραδια με την καινούργια λίστα των ...
17 Ιουνίου 2019
Το Preveza Jazz Festival με χαρά ανακοινώνει την εμφάνιση των JIVE ACES από την Μεγάλη Βρετανία, ένα από τα κορυφαία συγκροτήματα swing στον κόσμο, ...