Πέμπτη, 18 Φεβρουαρίου 2021 10:36

Μηδενικός ατομικισμός (του Χάρη Ναξάκη)

Γράφει ο Χάρης Ναξάκης, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

Οι αρχαιοελληνικοί μύθοι, όπως και οι μύθοι κάθε πολιτισμού, αποτυπώνουν κοινωνικές σημασίες, αρχές και υλικά μέσα με τα οποία ένας πολιτισμός επιδιώκει να νοηματοδοτήσει την ύπαρξή του και να την αποτυπώσει σε θεσμούς, να δώσει απάντηση στο ερώτημα με τί εργαλεία θα χτίσουμε μια ενάρετη ζωή. Γι' αυτό οι μύθοι είναι πραγματικοί, διότι εκφράζουν μια ορισμένη νοηματοδότηση του κόσμου από τον άνθρωπο. Ο όχι και τόσο προβεβλημένος μύθος για το τέλος του αποτρόπαιου Καιάδα ήταν αποτέλεσμα ενός ηθικού διλήμματος. Ο γιος μεταφέρει τυλιγμένο σε μια κουβέρτα τον ηλικιωμένο και βαριά άρρωστο πατέρα του για να τον πετάξει στον τρομακτικό Καιάδα. Πριν συμβεί το ανήθικο ο πατέρας επιθυμεί να δώσει στον γιο του μια τελευταία συμβουλή. Γιε μου, φύλαξε την κουβέρτα γιατί θα σου χρειαστεί στο μέλλον. Ο γιος μετανιωμένος πήρε τον πατέρα του για να πεθάνει στον οίκο του και ο Καιάδας έκτοτε καταργήθηκε.

Θα ταίριαζε ίσως στον σημερινό άκαρδο κόσμο μια μυθοπλασία δικιάς μου κοπής. Ένας γενιοφόρος γέρος, με το παράξενο όνομα Διαφωτισμός, επιστρέφει σε μια μεγάλη ευρωπαϊκή πόλη μετά από ένα μακρύ ταξίδι περιπλάνησης. Ενώ απολάμβανε το ρόφημά του στο καφέ μιας μεγάλης πλατείας παρακολουθώντας μια διαδήλωση του προκάλεσαν μεγάλη εντύπωση τα συνθήματα των συγκεντρωμένων, μιας και του ήταν γνώριμα από τη δική του εποχή. Ελευθερία, ελευθερία, ελευθερία. Γεμάτος απορία ρωτάει έναν διερχόμενο νεαρό. Γιε μου, ελευθερία από τί; Επέστρεψε ο βασιλιάς; Όχι παππού, λόγω της πανδημίας, ξέρεις κάτι παρόμοιο με την χολέρα στα πολύ παλιά χρόνια, συμβαίνει κάτι τρομερό, είναι κλειστή η αγορά, τα καταστήματα, κανείς δεν μπορεί να ψωνίσει ή να διασκεδάσει και όλοι είναι υποχρεωμένοι να φορούν μάσκες. Τί ντροπή, τί παρακμή, μονολόγησε ο γέροντας, να ταυτίζεται το ουμανιστικό ιδεώδες της ελευθερίας με το υπάρχω επειδή καταναλώνω. Ίσως φταίμε κι εμείς, η γενιά μου, που δεν δώσαμε την πρέπουσα σημασία και στις υποχρεώσεις των ατόμων αλλά μόνο στα ατομικά τους δικαιώματα. Ο Διαφωτισμός έφυγε βιαστικά με σκυμμένο το κεφάλι, βρέθηκε το βράδυ σ' ένα στενοσόκακο νεκρός. Αυτοκτονία, ήταν η λιτή ανακοίνωση της αστυνομίας, το φέρετρο δεν αναζητήθηκε από κανέναν στο νεκροτομείο.

Η διαδήλωση της οποίας ήταν μάρτυρας ο Διαφωτισμός μπορεί να αποτελούνταν από ένα συνοθύλευμα συνομωσιολόγων, ακροδεξιών και αντιεμβολιαστών, αλλά λίγο παρακάτω σ' ένα πολυκατάστημα ο πολιτισμός του “υπάρχω μόνο όταν είμαι ελεύθερος να ικανοποιώ τις ακόρεστες επιθυμίες μου” σχημάτιζε ατέλειωτες ουρές. Αγοράζουν από παπούτσια έως τραπέζια, αν ήταν δυνατόν θα τα αγόραζαν όλα για να τους φτιάξει η διάθεση, είπε σε σχετική ερώτηση η υπεύθυνη του καταστήματος. Ο Διαφωτισμός αυτοκτόνησε ίσως γιατί αναλογίστηκε ότι κανείς δεν είναι δυνατόν να διαφύγει από την ετερογονία των σκοπών, από την κατάσταση δηλαδή εκείνη όπου τα αποτελέσματα που παράγουν οι πράξεις ενός ατόμου είναι συχνά αντίθετα από τις αρχικές του επιθυμίες και επιδιώξεις. Στα 30 άρθρα της Οικουμενικής Διακήρυξης των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η οποία είναι τέκνο του, αναβλύζει μόνο ο ανεξέλεγκτος δικαιωματισμός του ατόμου, δηλαδή η μηδενιστική κουλτούρα του εγωισμού, του ναρκισσιστικού ατομισμού, η ζωή χωρίς όρια και υποχρεώσεις, διότι αυτά περιστέλλουν την ελευθερία του εγώ. Ούτε ένα άρθρο δεν υπάρχει που να αναφέρεται στις ανθρώπινες υποχρεώσεις. Αν η ευθύνη είναι μόνο ατομική τότε γιατί το ορθολογικά σκεπτόμενο άτομο, που θέλει να μεγιστοποιήσει την ιδιωφέλειά του, να μην εγκαταλείψει αβοήθητους τους αντιπαραγωγικούς γέροντες ή ένας γιατρός να μην αρνηθεί να δουλέψει σε ένα νοσοκομείο αναφοράς για τον covid-19; Όταν το κυρίαρχο πρότυπο είναι ο πολιτικός και πολιτιστικός φιλελευθερισμός τότε η κοινωνία έχει έλλειμμα αλληλεγγύης και πλεόνασμα ατομικών δικαιωμάτων, τα οποία μάλιστα έχουν εκπέσει σε χυδαίο μηδενιστικό ατομικισμό. Διότι το αυτοαναφορικό άτομο δεν είναι άτομο αλλά ομοίωμα του εαυτού του, ένας μηδενιστής, που έχει μετατραπεί σε δολοφόνο του άλλου.

ΥΓ: Αλήθεια πώς γίνεται να αποτυγχάνει ο φιλελεύθερος επίγειος μεσσίας, η αγορά, που υποτίθεται ότι αυτορυθμίζεται, εξισορροπεί την ζήτηση με την προσφορά, στην περίπτωσή μας των εμβολίων, σε αντίθεση με τον πάντα σπάταλο δημόσιο τομέα; Έναν δημόσιο τομέα που στην φιλελεύθερη έκδοσή του ούτε καν τον συρρικνωμένο ρυθμιστικό του ρόλο δεν μπορεί να διεκπεραιώσει βάζοντας κανόνες στις φαρμακευτικές επιχειρήσεις, πόσο μάλλον να εξασφαλίσει τις πατέντες των εμβολίων θεωρώντας τα εμβόλια κατά του covid-19 ως δημόσιο αγαθό.

  1. ΡΟΗ-ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Στήλες

Κοινωνία

21 Ιουνίου 2024
Νέα περιστατικά εξαπάτησης πολιτών, για δήθεν εξόφληση λογαριασμών, ήλθαν σε γνώση της Περιφέρειας Ηπείρου και το τελευταίο 48ωρο. Οι άγνωστοι επικοινωνούν με γονείς ή άλλους ιδιοκτήτες
21 Ιουνίου 2024
Γυρίσματα στον αρχαιολογικό χώρο του Νεκρομαντείου θα πραγματοποιήσει η Εθνική Τηλεόραση της Ιαπωνίας . Πιο συγκεκριμένα πρόκειται για την ...
21 Ιουνίου 2024
Αυξάνεται η καταγραφή κρουσμάτων ενδοοικογενειακής βίας και στο Νομό Πρέβεζας, γεγονός που φανερώνει ότι με την ισχύ του ν. 5090/2024 για την ...
21 Ιουνίου 2024
Ο Εμπορικός Σύλλογος Πρέβεζας με ανακοίνωσή του ενημερώνει ότι τη Δευτέρα 24 Ιουνίου 2024, του Αγίου Πνεύματος, τα καταστήματα της πόλης ...
21 Ιουνίου 2024
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε το Σωματείο Ιδιωτικών Υπαλλήλων Ν. Πρέβεζας: Παρέμβαση του Σωματείου Ιδιωτικών Υπαλλήλων και άλλων ταξικών ...

Πολιτική

19 Ιουνίου 2024
Σημαντικά στοιχεία που επιβεβαιώνουν σε ένα βαθμό και τις μεγάλες ενδοπεριφερειακές ανισότητες στην Ήπειρο εμπεριέχονται στην έκδοση “Οι Χωρικές Στρατηγικές στα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα
19 Ιουνίου 2024
Η Τομεακή Επιτροπή Πρέβεζας του ΚΚΕ αποχαιρετά με βαθιά θλίψη τον σύντροφο Βουλιστιώτη Κώστα. Έναν σύντροφο που μέχρι και πριν λίγο διάστημα και παρά ...
18 Ιουνίου 2024
Στις 27 και 28 Ιουνίου ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος θα επισκεφθεί την Πρέβεζα για δύο ημέρες. Με την αριθ. 143/2024 απόφαση του Δημοτικού ...
18 Ιουνίου 2024
Η οριακή κατάσταση στην οποία βρίσκεται το σύστημα ύδρευσης στο Δήμο Πρέβεζας, εν' όψει μάλιστα και της καλοκαιρινής σεζόν (δείτε ΕΔΩ παλαιότερο ...
17 Ιουνίου 2024
Επίκαιρη ερώτηση για την υποστελέχωση των Κέντρων Υγείας του νομού Πρέβεζας κατέθεσε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ Κώστας Μπάρκας. Σε ...

Αθλητισμός

20 Ιουνίου 2024
ΠΡΟΚΗΡΥΞΗ Ο Μορφωτικός Σύλλογος Θεσπρωτικού σε συνδιοργάνωση με την Π.Ε. Πρέβεζας και το Δήμο Ζηρού, διοργανώνει στις 31 Αυγούστου 2024 ημέρα Σάββατο και ώρα 18:30 τον 4ο Αγώνα με τον τίτλο
20 Ιουνίου 2024
Ο Δήμος Αμφιλοχίας διοργανώνει την Κυριακή 30 Ιουνίου 2024 τον 5ο Αγώνα δρόμου Αμφιλοχίας 10 και 5 km για ενήλικες και 1000m για μαθητές δημοτικού ...
19 Ιουνίου 2024
Το Zenith Workout Club στην Πρέβεζα (Κορυτσάς και Σουλίου – δίπλα από το συγκρότημα των γυμνασίων στο Φόρο), με επιστημονικό ...
16 Ιουνίου 2024
Μια ακόμη σημαντική διάκριση πέτυχε η Χαρά Γέρου, αυτή τη φορά στους Πανελλήνιους Αγώνες Στίβου Κ18 που διεξάγονται στη Πάτρα. Η αθλήτρια ...
13 Ιουνίου 2024
Στην REGATTA BRINDISI-CORFU συμμετείχε ο Ναυτικός Ιστιοπλοϊκός Όμιλος Πρέβεζας με το σκάφος COCOBILL II και κατέλαβε την 4η θέση στην κατηγορία του ...

Πολιτισμός

20 Ιουνίου 2024
Ο Δήμος Πάργας στα πλαίσια της προσπάθειας για την ενίσχυση της Μουσικής Παιδείας με δωρεάν μαθήματα Πιάνου-Κιθάρας-Πνευστών Οργάνων-Φιλαρμονικής- Χορωδίας και την ολοκλήρωση του τρίτου έτους
19 Ιουνίου 2024
Στο 37ο Συνέδριο της Ομοσπονδίας Κινηματογραφικών Λεσχών Ελλάδας συμμετείχε αντιπροσωπεία της Κινηματογραφικής Λέσχης Πρέβεζας. Το 37ο ...
18 Ιουνίου 2024
Το Μουσικό Σχολείο Πρέβεζας παρουσιάζει στην οικία Αθανασιάδη τη δεύτερη έκθεση φωτογραφίας της φωτογραφικής λέσχης του σχολείου. Παράλληλα, ...
18 Ιουνίου 2024
Πιστός στο ραντεβού του για 15η συνεχόμενη χρονιά, ο σύλλογος γυναικών Αγ. Θωμά αποχαιρετά τη φετινή χρονιά με την καθιερωμένη χορευτική εκδήλωση το ...