Την ίδια περίοδο είχαμε μείωση των θανάτων από τροχαία. Για την ακρίβεια, η μείωση αυτή είναι περίπου τετραπλάσια σε απόλυτους αριθμούς από την αύξηση των θανάτων από αυτοκτονίες. Φαίνεται ότι οι λιγότερες νυχτερινές έξοδοι και η αύξηση της τιμής των καυσίμων οδήγησαν σε μείωση των μετακινήσεων και τελικά σε λιγότερα σοβαρά τροχαία ατυχήματα. Πόσο αστείος θα σας φαινόμουν αν εκμεταλλευόμουν αυτό το στατιστικό δεδομένο για να κατέληγα στο συμπέρασμα ότι η κρίση σώζει τις ζωές των Ελλήνων;

Αν κάποιος έκανε μια μελέτη συσχέτισης της πιθανότητας να πάθει κανείς καρκίνο και του τι ρούχο φοράει θα κατέληγε στο συμπέρασμα ότι ένας άνθρωπος που φοράει φούστα είναι πιθανότερο να πάθει καρκίνο του μαστού ενώ ένας άνθρωπος που δεν έχει φορέσει ποτέ φούστα είναι πιθανότερο να πάθει καρκίνο του προστάτη. Βέβαια, ούτε τα παντελόνια προστατεύουν τις γυναίκες από τον καρκίνο του μαστού, ούτε η φούστα θα προστάτευε τους άνδρες από τον καρκίνο του προστάτη. Βλέπετε, η στατιστική συσχέτιση δεδομένων είναι εύκολη υπόθεση και για ένα πρωτοετή φοιτητή του Μαθηματικού . Η αιτιολογική συσχέτιση όμως είναι ένα τιτάνιο έργο.

Είναι λογικό σε κάθε κοινωνία στην οποία επιβάλλονται βίαιες αλλαγές να αφήνονται εκτεθειμένοι άνθρωποι που δεν έχουν εκπαιδευτεί ή αντικειμενικά δεν μπορούν να ανταποκριθούν στα νέα δεδομένα. Κάποιοι όντως αυτοκτονούν γιατί έχουν χάσει τα πάντα. Πολλοί όμως αυτοκτονούν γιατί φοβούνται βλέποντας να πλησιάζει η στιγμή που ίσως χάσουν τα πάντα και αισθάνονται ότι δεν μπορούν να αντιδράσουν. Το εύκολο είναι να κατηγορήσουμε για αυτό την κρίση, τα μνημόνια, σαδιστές δανειστές, προδότες και ανίκανους πολιτικούς και την κακιά μας μοίρα. Το δύσκολο είναι να εκπαιδεύσουμε τους πολίτες στο να ψάχνουν και να βρίσκουν μόνοι τους βιώσιμες λύσεις για τα προσωπικά τους προβλήματα. Το δύσκολο είναι να φτιάξουμε ένα κράτος που δεν θα στέκεται εμπόδιο στην προσπάθεια αυτή. Το δύσκολο είναι τα λίγα λεφτά που έχουν μείνει για πολιτικές κοινωνικής πρόνοιας να μη σκορπίζονται σε άχρηστα πελατειακά προγράμματα αλλά να επενδύονται έτσι ώστε να πειστούν όλοι ότι στην Ελλάδα δεν θα πεθάνει κανένας από την ασιτία ούτε θα κοιμηθεί κανένας σε παγκάκι. Το δύσκολο είναι να νοιαστούμε για αυτό το γείτονα που ζει τόσα χρόνια δίπλα μας και να τον ρωτήσουμε με ειλικρίνεια αν αισθάνεται καλά ή αν χρειάζεται κάτι.

Το δύσκολο είναι να αναρωτηθούμε αν για αυτές τις αυτοκτονίες των συμπολιτών μας φταίει μόνο η οικονομική κρίση ή και ο τρόπος που προσπαθούμε να την αντιμετωπίσουμε.

Το δύσκολο είναι να αντιληφθούμε ότι φταίμε και εμείς.