Δευτέρα, 04 Οκτωβρίου 2021 13:24

«Η Δέσπω κάνει πόλεμο με νύφες και μ’ αγγόνια…» όμως η Δέσπω Μπότσαρη ή η Δέσπω Μπότση; (του Ευ. Τσώλη)

Γράφει ο Τσώλης Α. Ευάγγελος

Για την ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΕΒΕΖΑ 1821-2021, ΙΣΤΟΡΙΑ-ΜΝΗΜΗ-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Τον τελευταίο καιρό, λόγω βεβαίως της επετείου των διακοσίων ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, μεταξύ άλλων άρθρων και δημοσιεύσεων που έχουν σχέση με την επανάσταση, έτυχε να διαβάσουμε πολλά άρθρα και να δούμε αναρτήσεις, που αναφέρονται στα ολοκαυτώματα που πραγματοποίησαν γυναίκες του Σουλίου, παρόλο που προηγούνται χρονολογικά της Ελληνικής Επανάστασης. Ωστόσο, σε πολλά από αυτά που αφορούν στο ολοκαύτωμα της Δέσπως, που εξιστορείται στο γνωστό δημοτικό τραγούδι,περιεχόταν ανακρίβειες τόσο ως προς τον τόπο της θυσίας, όσο και προς την ταυτότητα της Δέσπως.

20210516 121818

Το ολοκαύτωμα, έγινε στο χωριό Ριζά της Πρέβεζας, που τότε λεγόταν Ρινιάσα. Στο χωριό αυτό, και ενώ συνεχιζόταν η τρίτη πολιορκία του Σουλίου από των Αλή Πασά, είχαν καταφύγει με την άδειά του είκοσι οικογένειες Σουλιωτών, που έφυγαν από το Σούλι, προκειμένου να γλιτώσουν από την πείνα που επέφερε η μακρά πολιορκία. Μεταξύ αυτών ήταν και η οικογένεια της Δέσπως. Μετά την άλωση του Σουλίου, το 1803, αφού ο Αλή Πασάς καταπάτησε όλες τις συνθήκες που είχε κάνει με τους Σουλιώτες, τους κυνήγησε στην Πάργα και το Ζάλογγο. Δεν ήταν δυνατόν λοιπόν, να αφήσει ήσυχους και τους Σουλιώτες που βρισκόταν στη Ρινιάσα και έστειλε στρατό για να τους αιχμαλωτίσει.

Όταν οι τουρκαλβανοί του Αλή Πασά έφτασαν στο χωριό, οι άντρες έλειπαν και εύκολα σκλάβωσαν τα γυναικόπαιδα. Η Δέσπω όμως, κατέφυγε στον πύργο του Δημουλά μαζί με τις κόρες, τις νύφες και τα εγγόνια της, και ξεκίνησε πόλεμο εναντίων τους. Ήταν αδύνατο όμως οι γυναίκες και τα παιδιά, να αντισταθούν για πολύ, σε πάνοπλους στρατιώτες και έτσι προτίμησαν τον θάνατο από τη σκλαβιά και την ατίμωση, βάζοντας φωτιά σε ένα βαρέλι με μπαρούτι.

Εδώ λοιπόν, στον τόπο του ολοκαυτώματος, βρίσκεται η πρώτη ιστορική ανακρίβεια. Ο πύργος του Δημουλά, συγχέεται με το κάστρο της Ρινιάσας. Το ολοκαύτωμα δεν έγινε στο κάστρο αυτό, αλλά μέσα στο χωριό, σε ένα μεγάλο και ενδεχομένως αρχοντικό σπίτι, αφού την εποχή εκείνη τα σπίτια αυτά, συχνά αποκαλούνταν πύργοι. Το κάστρο της Ρινιάσας λοιπόν, δεν πρέπει να ταυτίζεται με τον πύργο του Δημουλά.

Η μεγαλύτερη όμως σύγχυση αφορά στο ίδιο το όνομα της Δέσπως, αφού πολύ συχνά βλέπουμε να της αποδίδουν το επώνυμο Μπότσαρη. Ανατρέχοντας στις πηγές δεν θα δούμε πουθενά να αναφέρεται ως Μπότσαρη, αλλά ως Δέσπω, σύζυγος του Γεωργίου Μπότση, ενώ δεν φαίνεται να κατάγεται από την φάρα των Μποτσαραίων, ώστε να δικαιολογείται η αναφορά της με το επώνυμο αυτό.

Κυριότερη πηγή, αποτελεί το βιβλίο του Χριστόφορου Περραιβού, αφού ο ίδιος έζησε και πολέμησε μαζί με τους Σουλιώτες, « Σύντομος ιστορία του Σουλίου και της Πάργας». Σε αυτό, η Δέσπω αναφέρεται ως σύζυγος του Γεωργίου Μπότση, και παρατίθενται τα ονόματα των υπολοίπων θυμάτων του ολοκαυτώματος και η συγγενική τους σχέση με τη Δέσπω. Το επώνυμό της Δέσπως λοιπόν είναι Μπότση και όχι Μπότσαρη.

Η ιστορική αυτή ανακρίβεια, είναι πολύ πιθανό, να οφείλεται, στη σύγχυση της Δέσπως Μπότση, με τη Λένω του Μπότσαρη, όπως εκείνη αναφέρεται σε άλλο γνωστό δημοτικό τραγούδι, και στο γεγονός ότι τα δύο ονόματα μοιάζουν μεταξύ τους. (Λένω-Δέσπω) Η Λένω Μπότσαρη, που δεν είναι σίγουρο αν ήταν κόρη του Κίτσου και αδελφή του Μάρκου Μπότσαρη, ή κόρη του Νότη Μπότσαρη, βρήκε τραγικό θάνατο το 1804, όταν τα στρατεύματα του Αλή Πασά πολιόρκησαν τη φάρα των Μποτσαραίων στη Μονή Σέλτσου. Η Λενιώ προτίμησε να πνιγεί στα νερά του Αχελώου, αφού πρώτα σκότωσε έναν Τούρκο, από το να αιχμαλωτιστεί ζωντανή.

 

Βιβλιογραφία

Σούλι, Το ορμητήριο του προεπαναστατικού αγώνα, Ανάργυρος Φαγκρίδας
Οι αληθινοί Σουλιώτες, Γιάννης Γ. Μπενέκος
Σουλιωτών ολοκαύτωμα, Μιχάλης Τσώλης
Η Σουλιώτικη συμπολιτεία, Γεώργιος Παπαδόπουλος
Σούλι, Βασίλης, Σάνδρης
Ιστορία του Σουλίου και Πάργας, Χριστόφορος Περραιβός

Διαβάστηκε 8675 φορές
  1. ΡΟΗ-ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Στήλες

Κοινωνία

16 Αυγούστου 2022
Στο θέμα της πρόσληψης του γενικού διευθυντή στη ΔΕΥΑΠ (δείτε εδώ) αναφέρεται με ανακοίνωσή του ο δημοτικός σύμβουλος της Στροφής στο Μέλλον και μέλος του ΔΣ της ΔΕΥΑΠ Θανάσης Ανωγιάτης. Ο κ.
16 Αυγούστου 2022
Την σοβαρή καταγγελία του εκπροσώπου των εργαζομένων και μέλος του Δ.Σ. στη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Λάμπρου Βασιλείου προκάλεσαν ...
16 Αυγούστου 2022
Στο Ιππικό Πάρκο Πρέβεζας (περιοχή Νεοχώρι-Ταράνα) ο άνθρωπος και το άλογο κατέχουν ισάξια κεντρική θέση στη δόμηση ενός συστήματος βασισμένο σε μία ...
16 Αυγούστου 2022
Έχουμε αναφερθεί (δείτε ΕΔΩ) με πληθώρα ρεπορτάζ μας στο atpreveza.gr στο υποθαλάσσιο σύστημα καλωδίων που θα ενώνει την Πρέβεζα με το ...
16 Αυγούστου 2022
Ενημερώθηκε, πρωινές ώρες της 14ης Αυγούστου, το Λιμεναρχείο Πρέβεζας, από ιδιώτη, για ανεύρεση πιθανόν πυρομαχικού (νάρκη) στην παραλία ''ΚΑΝΑΛΙΟΥ'' ...

Πολιτική

16 Αυγούστου 2022
Ερώτηση προς τον Υπουργό Υγείας για την αυθαίρετη κατάργηση περιφερειακών υπηρεσιών και τμημάτων του ΕΟΠΥΥ σε όλη τη χώρα, κατέθεσαν σαράντα τρεις {43} βουλεύτριες και βουλευτές του
10 Αυγούστου 2022
Στα χρόνια της πανδημίας, όπου το παρόν προσομοιάζει σε απώτερο μέλλον, όπου ο πόλεμος προκύπτει πάλι σαν φυσικό φαινόμενο και το «τέλος της ...
10 Αυγούστου 2022
Στις 29 Ιουλίου το atpreveza.gr με αποκαλυπτικό του ρεπορτάζ, σας είχε ενημερώσει για την προφορική ανάθεση του ίδιου του Δημάρχου Πρέβεζας Νίκου ...
04 Αυγούστου 2022
Αποφασισμένος να τραβήξει στα... άκρα την αντιπαράθεση με τον φορέα διαχείρισης των απορριμμάτων στην Ήπειρο είναι ο Περιφερειάρχης Ηπείρου ...
04 Αυγούστου 2022
Η δημοτική κίνηση ΑΝΥΠΟΤΑΚΤΗ ΚΙΝΗΣΗ για τα χωριά και τη πόλη της Πρέβεζας απέστειλε την παρακάτω ανακοίνωση: Aνακηρύχθηκε ο ανάδοχος για το ...

Αθλητισμός

15 Αυγούστου 2022
Μπορεί να βρισκόμαστε στην «καρδιά» του Αυγούστου, ωστόσο το στοίχημα συνεχίζεται με αμείωτο ενδιαφέρον! Τα περισσότερα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα έχουν ξεκινήσει και οι επιλογές που έχουμε για
13 Αυγούστου 2022
Μετά την εντός έδρας ήττα από την Μπράιτον στην πρεμιέρα με 2-1, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ καλείται να δείξει χαρακτήρα και να αντιδράσει στην έδρα ...
14 Αυγούστου 2022
Το ντέρμπι του Λονδίνου ανάμεσα στην Τσέλσι και την Τότεναμ δεσπόζει στο αγωνιστικό πρόγραμμα της ημέρας και οι φιλοξενούμενοι έχουν τις προϋποθέσεις ...
13 Αυγούστου 2022
Πιστοί στο ραντεβού που δίνουν είναι και φέτος οι διοργανωτές των «ΕΝ ΝΙΚΟΠΟΛΕΙ ΑΚΤΙΑ » που θα πραγματοποιηθούν για 8η χρονιά στις 10 και 11 ...
12 Αυγούστου 2022
Γράφει ο Λάμπρος Γκαραγκάνης Η πρόσφατη παράδοση στο ζευγάρι δίνει προβάδισμα στην Μπέρνλι. Από το 2019, οι «clarets» έχουν απολογισμό 3-2-0 σε 5 ...

Πολιτισμός

13 Αυγούστου 2022
Η μεγάλη μέρα έφτασε και ο καιρός φαίνεται ότι επιτρέπει να χτυπήσει δυνατά η καρδιά του φετινού καλοκαιριού στην μοναδική συναυλία της πολυσχιδούς τραγουδοποιού Μαρίνα Σάττι σήμερα το βράδυ, Σάββατο
11 Αυγούστου 2022
Η καρδιά του καλοκαιριού χτυπάει εδώ ! Η Μαρίνα Σάττι στο Ρωμαϊκό Ωδείο της Νικόπολης Σάββατο 13 Αυγούστου 2022 στις 21.30 20 χρόνια Preveza ...
10 Αυγούστου 2022
Τα εισιτήρια για την μεγάλη συναυλία των ΠΥΞ ΛΑΞ την Πέμπτη 11 Αυγούστου στην Πρέβεζα, "εξαφανίζονται" με ταχύτατους ρυθμούς. Βιαστείτε και ...
08 Αυγούστου 2022
Η καρδιά του καλοκαιριού χτυπάει εδώ ! Η Μαρίνα Σάττι στο Ρωμαϊκό Ωδείο της Νικόπολης Σάββατο 13 Αυγούστου 2022 στις 21.30 20 χρόνια Preveza ...
09 Αυγούστου 2022
Ο Λαγός και η ΧελώναΟ ΑΓΩΝΑΣ ΤΟΥ ΦΕΤΙΝΟΥ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΟΥ”   ΚΗΠΟΘΕΑΤΡΟ "ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ" - ΠΡΕΒΕΖΑ ΤΕΤΑΡΤΗ 10 ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ - ΩΡΑ 21.00 ...