Δευτέρα, 04 Οκτωβρίου 2021 13:24

«Η Δέσπω κάνει πόλεμο με νύφες και μ’ αγγόνια…» όμως η Δέσπω Μπότσαρη ή η Δέσπω Μπότση; (του Ευ. Τσώλη)

Γράφει ο Τσώλης Α. Ευάγγελος

Για την ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΠΡΕΒΕΖΑ 1821-2021, ΙΣΤΟΡΙΑ-ΜΝΗΜΗ-ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ

Τον τελευταίο καιρό, λόγω βεβαίως της επετείου των διακοσίων ετών από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, μεταξύ άλλων άρθρων και δημοσιεύσεων που έχουν σχέση με την επανάσταση, έτυχε να διαβάσουμε πολλά άρθρα και να δούμε αναρτήσεις, που αναφέρονται στα ολοκαυτώματα που πραγματοποίησαν γυναίκες του Σουλίου, παρόλο που προηγούνται χρονολογικά της Ελληνικής Επανάστασης. Ωστόσο, σε πολλά από αυτά που αφορούν στο ολοκαύτωμα της Δέσπως, που εξιστορείται στο γνωστό δημοτικό τραγούδι,περιεχόταν ανακρίβειες τόσο ως προς τον τόπο της θυσίας, όσο και προς την ταυτότητα της Δέσπως.

20210516 121818

Το ολοκαύτωμα, έγινε στο χωριό Ριζά της Πρέβεζας, που τότε λεγόταν Ρινιάσα. Στο χωριό αυτό, και ενώ συνεχιζόταν η τρίτη πολιορκία του Σουλίου από των Αλή Πασά, είχαν καταφύγει με την άδειά του είκοσι οικογένειες Σουλιωτών, που έφυγαν από το Σούλι, προκειμένου να γλιτώσουν από την πείνα που επέφερε η μακρά πολιορκία. Μεταξύ αυτών ήταν και η οικογένεια της Δέσπως. Μετά την άλωση του Σουλίου, το 1803, αφού ο Αλή Πασάς καταπάτησε όλες τις συνθήκες που είχε κάνει με τους Σουλιώτες, τους κυνήγησε στην Πάργα και το Ζάλογγο. Δεν ήταν δυνατόν λοιπόν, να αφήσει ήσυχους και τους Σουλιώτες που βρισκόταν στη Ρινιάσα και έστειλε στρατό για να τους αιχμαλωτίσει.

Όταν οι τουρκαλβανοί του Αλή Πασά έφτασαν στο χωριό, οι άντρες έλειπαν και εύκολα σκλάβωσαν τα γυναικόπαιδα. Η Δέσπω όμως, κατέφυγε στον πύργο του Δημουλά μαζί με τις κόρες, τις νύφες και τα εγγόνια της, και ξεκίνησε πόλεμο εναντίων τους. Ήταν αδύνατο όμως οι γυναίκες και τα παιδιά, να αντισταθούν για πολύ, σε πάνοπλους στρατιώτες και έτσι προτίμησαν τον θάνατο από τη σκλαβιά και την ατίμωση, βάζοντας φωτιά σε ένα βαρέλι με μπαρούτι.

Εδώ λοιπόν, στον τόπο του ολοκαυτώματος, βρίσκεται η πρώτη ιστορική ανακρίβεια. Ο πύργος του Δημουλά, συγχέεται με το κάστρο της Ρινιάσας. Το ολοκαύτωμα δεν έγινε στο κάστρο αυτό, αλλά μέσα στο χωριό, σε ένα μεγάλο και ενδεχομένως αρχοντικό σπίτι, αφού την εποχή εκείνη τα σπίτια αυτά, συχνά αποκαλούνταν πύργοι. Το κάστρο της Ρινιάσας λοιπόν, δεν πρέπει να ταυτίζεται με τον πύργο του Δημουλά.

Η μεγαλύτερη όμως σύγχυση αφορά στο ίδιο το όνομα της Δέσπως, αφού πολύ συχνά βλέπουμε να της αποδίδουν το επώνυμο Μπότσαρη. Ανατρέχοντας στις πηγές δεν θα δούμε πουθενά να αναφέρεται ως Μπότσαρη, αλλά ως Δέσπω, σύζυγος του Γεωργίου Μπότση, ενώ δεν φαίνεται να κατάγεται από την φάρα των Μποτσαραίων, ώστε να δικαιολογείται η αναφορά της με το επώνυμο αυτό.

Κυριότερη πηγή, αποτελεί το βιβλίο του Χριστόφορου Περραιβού, αφού ο ίδιος έζησε και πολέμησε μαζί με τους Σουλιώτες, « Σύντομος ιστορία του Σουλίου και της Πάργας». Σε αυτό, η Δέσπω αναφέρεται ως σύζυγος του Γεωργίου Μπότση, και παρατίθενται τα ονόματα των υπολοίπων θυμάτων του ολοκαυτώματος και η συγγενική τους σχέση με τη Δέσπω. Το επώνυμό της Δέσπως λοιπόν είναι Μπότση και όχι Μπότσαρη.

Η ιστορική αυτή ανακρίβεια, είναι πολύ πιθανό, να οφείλεται, στη σύγχυση της Δέσπως Μπότση, με τη Λένω του Μπότσαρη, όπως εκείνη αναφέρεται σε άλλο γνωστό δημοτικό τραγούδι, και στο γεγονός ότι τα δύο ονόματα μοιάζουν μεταξύ τους. (Λένω-Δέσπω) Η Λένω Μπότσαρη, που δεν είναι σίγουρο αν ήταν κόρη του Κίτσου και αδελφή του Μάρκου Μπότσαρη, ή κόρη του Νότη Μπότσαρη, βρήκε τραγικό θάνατο το 1804, όταν τα στρατεύματα του Αλή Πασά πολιόρκησαν τη φάρα των Μποτσαραίων στη Μονή Σέλτσου. Η Λενιώ προτίμησε να πνιγεί στα νερά του Αχελώου, αφού πρώτα σκότωσε έναν Τούρκο, από το να αιχμαλωτιστεί ζωντανή.

 

Βιβλιογραφία

Σούλι, Το ορμητήριο του προεπαναστατικού αγώνα, Ανάργυρος Φαγκρίδας
Οι αληθινοί Σουλιώτες, Γιάννης Γ. Μπενέκος
Σουλιωτών ολοκαύτωμα, Μιχάλης Τσώλης
Η Σουλιώτικη συμπολιτεία, Γεώργιος Παπαδόπουλος
Σούλι, Βασίλης, Σάνδρης
Ιστορία του Σουλίου και Πάργας, Χριστόφορος Περραιβός

Διαβάστηκε 7603 φορές
  1. ΡΟΗ-ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Στήλες

Κοινωνία

24 Οκτωβρίου 2021
Ήταν 24 Οκτωβρίου 1945 όταν κατά την εκκαθάριση ναρκοπεδίου στην είσοδο του Λιμανιού της Πρέβεζας, το Ναρκαλιευτικό Πλοίο «Πηνειός», προσέκρουσε σε νάρκη. Το πλοίο βυθίστηκε σε λίγα λεπτά
24 Οκτωβρίου 2021
Έφυγε από τη ζωή έπειτα από “μάχη” με σοβαρή ασθένεια η Παρθενία Καζάκου. Είχε έντονη συμμετοχή στα κοινά και είχε διατελέσει μεταξύ άλλων ...
23 Οκτωβρίου 2021
3199 νέα κρούσματα κορωνοϊού στη χώρα ανακοίνωσε σήμερα ο ΕΟΔΥ. 353 πολίτες νοσηλεύονται διασωληνωμένοι ενώ καταγράφονται 43 ακόμη θάνατοι. ...
23 Οκτωβρίου 2021
Εντάχθηκε στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» από το Υπουργείο Εσωτερικών η ολοκληρωμένη καινοτόμα πρόταση του Δήμου Πάργας ύψους 1.500.000 € που αφορά ...
22 Οκτωβρίου 2021
Τις δυνάμεις τους ενάντια στον “αόρατο εχθρό” , τον καρκίνο του μαστού ενώνουν και φέτος ο Δήμος Πρέβεζας, σε συνεργασία με το “Σύλλογο Καρκινοπαθών ...

Πολιτική

24 Οκτωβρίου 2021
Τα μέλη της Νέας Δημοκρατίας στο Νομό Πρέβεζας προσέρχονται από τις 8 το πρωί στις κάλπες που έχουν στηθεί σε τρία σημεία στο Νομό (η διαδικασία διαρκεί μέχρι τις 7 το απόγευμα), προκειμένου να
24 Οκτωβρίου 2021
Πολιτικές εξελίξεις γύρω από το θέμα του ιδιοκτησιακού καθεστώτος των 1.993 στρμ. του δάσους της Βαλανιδορράχης (περιλαμβάνει επίσης τις παραλίες ...
23 Οκτωβρίου 2021
Τις σημαντικές πολιτικές διεργασίες και τα κρίσιμα πολιτικά και κομματικά διακυβεύματα που απασχολούν την Αριστερά στο δρόμο προς το συνέδριο του ...
22 Οκτωβρίου 2021
*Αναδημοσίευση από το ρεπορτάζ του Αλέξανδρου Παπαδόπουλου στο ITV Ο Συντονιστής της ...
22 Οκτωβρίου 2021
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε το Γραφείο Τύπου της ΝΕ ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ Πρέβεζας: Την Παρασκευή 22 Οκτωβρίου θα επισκεφθούν την Πρέβεζα οι σ. Κώστας ...

Αθλητισμός

24 Οκτωβρίου 2021
Είναι μία Κυριακή-όνειρο για κάθε ποδοσφαιρόφιλο, καθώς διεξάγονται ντέρμπι σε όλη την Ευρώπη, που καθηλώνουν και κόβουν την ανάσα! Ισπανία, Αγγλία, Ιταλία και Γαλλία βρίσκονται στο επίκεντρο, ενώ
24 Οκτωβρίου 2021
Με το ροζ φύλλο αγώνα στις αποσκευές της επέστρεψε ο ΣΚ Νικόπολη Πρέβεζας από την Κέρκυρα, καθώς επικράτησε με σκορ 87-58 του Φαίακα στο ΕΑΚ Κέρκυρας ...
24 Οκτωβρίου 2021
Για την 4η αγωνιστική του πρωταθλήματος ποδοσφαίρου της Α' ΕΠΣ Πρέβεζας-Λευκάδας σημειώθηκαν τα παρακάτω αποτελέσματα: ΠΑΝΛΕΥΚΑΔΙΟΣ - ΠΑΣ ΔΟΞΑ ...
23 Οκτωβρίου 2021
Το αγωνιστικό πρόγραμμα του Σαββάτου (23/10) είναι για όλα τα γούστα, με την ελληνική Σούπερ Λιγκ να βρίσκεται στο επίκεντρο. Με τη δοκιμασία του ...
23 Οκτωβρίου 2021
4η Αγωνιστική           ΓΗΠΕΔΟΥΧΟΣ ΦΙΛΟΞΕΝΟΥΜΕΝΟΣ ΗΜΕΡΑ ΗΜΕΡ. ΩΡΑ ΓΗΠΕΔΟ ΠΑΝΛΕΥΚΑΔΙΟΣ ΑΣ-Κ ΠΑΣ ΔΟΞΑ ...

Πολιτισμός

22 Οκτωβρίου 2021
Μία ενδιαφέρουσα περιοδική έκθεση αρχειακού υλικού και κειμηλίων από το Δημαρχείο της Πρέβεζας με τίτλο “Η πόλη θυμάται” φιλοξενείται στο χώρο της ...
20 Οκτωβρίου 2021
Την παρακάτω ανακοίνωση εξέδωσε ο Σύνδεσμος Συρρακιωτών Περιοχής Πρέβεζας: Τελικά, το συνέδριο «Ο Ι. Κωλέττης και η εποχή του» , το οποίο ...