Τετάρτη, 29 Φεβρουαρίου 2012 18:09

Μνημείο Ζαλόγγου

Κείμενο-Επιμέλεια: Νικόλαος Β. Παππάς, ΜΑ Αρχαιολόγος.

Σε απόσταση κοντινή από τον αρχαιολογικό χώρο της Κασσώπης, πάνω από την προικισμένη σε βλάστηση Καμαρίνα, ορθώνεται ο ιστορικός βράχος του Ζαλόγγου, όπου 63 Σουλιώτισσες με τα παιδιά τους έσυραν το 1803 τον χορό του θανάτου, για να μην πέσουν στα χέρια των ανδρών του Αλή πασά (1788-1822), όταν το Σούλι υπέκυψε μετά από πολύχρονους αγώνες.

Προς τιμήν των ηρωίδων αυτών, που προτίμησαν τον θάνατο από την ατίμωση και τη δυστυχία, στήθηκε στην κορυφή του ιστορικού αυτού βράχου, ως σύμβολο μνήμης και αυταπάρνησης, το μνημείο που δεσπόζει εκεί από το 1961, έργο του γλύπτη Γεωργίου Ζογγολόπουλου και του αρχιτέκτονα Πάτροκλου Καραντινού. Ο ξακουστός γλύπτης κατάφερε, με τρόπο εύγλωττο, να μεταφέρει τον χορό που συνδέθηκε με τη λύτρωση, την αγάπη για την ελευθερία, τον αγώνα για τη ζωή. Πιασμένες χέρι-χέρι, καθώς σέρνουν τον χορό, οι γυναικείες μορφές μεγεθύνονται κλιμακωτά και στην άκρη του γκρεμού της θυσίας γιγαντώνονται, μετατρέπονται σε μορφές τεράστιες, ηρωικές, σύμβολα αιώνια της θυσίας και της αγάπης για την ελευθερία, στον βωμό της οποίας δεν δίστασαν να θυσιάσουν όχι μόνον τη δική τους ζωή, αλλά και τη ζωή των παιδιών τους.

 zaloggos dance_pinet2

Το μνημείο, μήκους 18 μ. και ύψους 13 μ., εδράζεται σε λιθόχτιστη βάση πάνω στην οποία έχουν τοποθετηθεί οι έξι γιγαντόσωμες αφαιρετικές μορφές των Σουλιωτισσών, κατασκευασμένες από οπλισμένο σκυρόδεμα επενδυμένο με περίπου 4.300 ασβεστολιθικούς όγκους, διαστάσεων 50Χ30 εκ., υπόλευκου χρώματος.

Μεγάλος είναι ο αριθμός των επισκεπτών που κάθε χρόνο καταφθάνουν εδώ για να αποτίσουν φόρο τιμής στις ηρωικές αυτές μορφές, που πέρασαν στην αιωνιότητα ως σύμβολα της αυτοθυσίας και του ελεύθερου πνεύματος. Σε ανάμνηση μάλιστα της θυσίας τους, κάθε χρόνο διοργανώνονται στη γειτονική Καμαρίνα, κάθε δεύτερη Κυριακή του Αυγούστου, τα «Ζαλόγγεια», με πάνδημη συμμετοχή.

Πρόσβαση
Το μνημείο βρίσκεται κοντά στον οικισμό Καμαρίνα, περίπου 29 χλμ. από την Πρέβεζα. Η πρόσβαση στην κορυφή του βράχου είναι εφικτή μέσα από ένα λιθόστρωτο μονοπάτι 400 και πλέον σκαλοπατιών, το οποίο ξεκινά από το Μοναστήρι του Αγίου Δημητρίου, χτισμένο σε πλάτωμα κοντά στον αρχαιολογικό χώρο της  αρχαίας Κασσώπης.

Από την ιδέα ως την υλοποίηση
Μια εκπαιδευτική συγκέντρωση των διδασκάλων του νομού Πρέβεζας στις 10 Ιουνίου 1950 στάθηκε η αφορμή για να γεννηθεί η ιδέα για την ανέγερση του περιώνυμου αυτού μνημείου, όταν ο τότε διευθυντής του Δημοτικού Σχολείου Καμαρίνας, Γεώργιος Σακκάς, πρότεινε τη δημιουργία του.
Σε σύντομο χρονικό διάστημα, την 1η Σεπτεμβρίου του ίδιου έτους, ο τότε Νομάρχης Πρέβεζας κάνει έκκληση, μέσω των δημάρχων και κοινοταρχών, για έρανο, το παράδειγμα του οποίου ακολουθεί αργότερα και ο επιθεωρητής δημοτικών σχολείων Πρέβεζας, απευθυνόμενος προς όλα τα σχολεία της περιφέρειας. Στις 29 Οκτωβρίου 1950 και, ενώ ο έρανος συνεχιζόταν σε πανελλήνια κλίμακα, πραγματοποιείται η συμβολική θεμελίωση του μνημείου. Την 1η Μαΐου 1953, και ενώ έχει συγκεντρωθεί κάποιο χρηματικό ποσό, το Υπουργείο Παιδείας προκηρύσσει πανελλήνιο διαγωνισμό μεταξύ γλυπτών και αρχιτεκτόνων, στον οποίο βραβεύεται η μελέτη του Πάτροκλου Καραντινού και του Γεωργίου Ζογγολόπουλου, η οποία προέβλεπε μια κατασκευή από λιθοδομή στηριζόμενη σε  σκελετό από οπλισμένο σκυρόδεμα.

Επίσημα οι εργασίες κατασκευής του έργου ξεκινούν τον Ιούλιο του 1954 αλλά, εξαιτίας της ακαταλληλότητας των λίθων, διακόπτονται για τη διενέργεια έρευνας νέου πετρώματος.
Σύντομα επιλέγεται το νέο πέτρωμα (υπόλευκος λίθος χωρίς νερά και κομμούς) και αρχίζει η μεταφορά του από τοποθεσία 16 χλμ.  βόρεια των Ιωαννίνων. Τα υπόλοιπα υλικά (άμμος, χαλίκι, τσιμέντο, νερό, ξυλεία) μεταφέρονται στην κορυφή του βράχου αρχικά με τα χέρια αλλά αργότερα κατασκευάζεται για τον σκοπό αυτό εναέριος μηχανισμός μήκους 270 μέτρων.   Zalogo

Το 1955 οι εργασίες διακόπτονται ξανά, γι' αυτό και στις 30 Απριλίου ο Γενικός Διοικητής Ηπείρου απευθύνει έκκληση προς τους δημάρχους, κοινοτάρχες και διευθυντές των σχολείων για νέο έρανο για την αποπεράτωση του μνημείου. Τον Μάρτιο του 1957 εγκρίνεται η συνέχιση των εργασιών, με τη βοήθεια αυτή τη φορά και του στρατού, προκειμένου να προχωρήσουν τα σχέδια υλοποίησης του έργου. Τη γενική εποπτεία αναλαμβάνουν ο Γεώργιος Ζογγολόπουλος και ο Πάτροκλος Καραντινός, ενώ την τεχνική εφαρμογή, ύστερα από πρόταση των μελετητών, ο μαρμαροτεχνίτης Ελευθέριος Γυφτόπουλος. Μαρμάρινη πλάκα στη βάση του μνημείου μνημονεύει τα ονόματα και των τριών αυτών συντελεστών:«Γεώργιος Ζογγολόπουλος γλύπτης, Πάτροκλος Καραντινός αρχιτέκτων, τεχνική επιμέλεια Ελευθέριος Γυφτόπουλος». Οι εργασίες ως την ολοκλήρωση θα διαρκέσουν αυτή τη φορά τέσσερα περίπου χρόνια (1957-1960). Το 1961 θα συνδεθεί τόσο με την αποπεράτωση όσο και τα αποκαλυπτήρια του μνημείου που θα πραγματοποιηθούν στις αρχές καλοκαιριού (10 Ιουνίου).

Η παθολογία και η συντήρηση του μνημείου
Στο διάστημα των πενήντα περίπου χρόνων που πέρασαν από τα αποκαλυπτήριά του (1961), το μνημείο έχει υποστεί σοβαρές φθορές και ζημιές, κυρίως εξαιτίας των κεραυνών, του παγετού, των όμβριων υδάτων και της οξείδωσης του χάλυβα στον φέροντα οργανισμό. Αρκετά τμήματα της λίθινης επένδυσης στον κορμό του αλλά και στις κεφαλές των μορφών έχουν αποκολληθεί, πολλοί λίθοι παρουσίασαν ρωγμές, ενώ οι βραχίονες των μορφών και άλλα μέρη του οπλισμού στο οπλισμένο σκυρόδεμα παρουσίασαν οξείδωση.
Για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα αυτά, εκπονήθηκε από ειδικούς επιστήμονες, σε συνεργασία με το «Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου» (www.zongolopoulos.gr) και τον Δήμο Ζαλόγγου, ειδική μελέτη για την συντήρηση και αποκατάσταση του μνημείου, που σκοπό έχει να μην αλλοιωθεί η αυθεντικότητά του, με επεμβάσεις διακριτές και αναστρέψιμες, με τρόπους δομής και υλικά πρωτογενή και φυσικά σύγχρονη αντικεραυνική προστασία.

Από την κατασκευή ως τη συντήρηση
Φωτογραφίες και ντοκουμέντα
Μετά την ολοκλήρωση των εργασιών συντήρησης και αποκατάστασης του μνημείου, οι επισκέπτες που δεν μπορούν να προσεγγίσουν την κορυφή του βράχου, θα έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν, μέσα από φωτογραφίες και ντοκουμέντα, όλες τις φάσεις κατασκευής και συντήρησής του στη μόνιμη έκθεση που θα οργανώσει για τον σκοπό αυτό, σε συνεργασία με το «Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου», το Λαογραφικό Μουσείο Καμαρίνας, σε κατάλληλα διαμορφωμένη αίθουσά του.

Ενδεικτική βιβλιογραφία
- Δ.Κοντελεντζίδου, Γιώργος Ζογγολόπουλος. Σύγχρονοι Έλληνες εικαστικοί (2009) 37-39.
- Β.Καραΐσκου, Τέχνη και κοινωνία. Η Ανθρώπινη Μορφή στη Μεταπολεμική Ελληνική Γλυπτική (1945-1975) (διδακτορική διατριβή, Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) (2001).
- Ρ.Λουτζάκη, «Ο χορός του Ζαλόγγου», Αρχαιολογία τεύχ. 100, 2006, 17-25 (http://www.arxaiologia.gr/assets/media/PDF/migrated/100_17-25.pdf).

 

Πηγή: www.preveza.gr

  1. ΡΟΗ ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΗ
KALINIKOS

athlopolisbanner2019

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Πολιτική

21 Μαϊος 2019
“Γεννήθηκες μέχρι και τις 31/12/2002; Τότε είσαι ένας από τους 527.000 νέους ψηφοφόρους ή/και ένας από τους 106.760 δεκαεπτάρηδες που ψηφίζουν φέτος για πρώτη φορά! Πλοηγήσου στην ιστοσελίδα
21 Μαϊος 2019
Ο υποψήφιος δήμαρχος Πρέβεζας με την παράταξη “Στροφή στο Μέλλον” Ευκλείδης Φονταράς μίλησε στο atpreveza.gr, για την επικείμενη εκλογική μάχη, ...
20 Μαϊος 2019
Μέχρι σήμερα γνωρίζαμε ότι ο πρώην δήμαρχος Ζηρού και επικεφαλής της παράταξης “Δήμος για τον Πολίτη” Δημήτριος Γιολδάσης, προσπαθούσε να βάλει ...
20 Μαϊος 2019
«Την Κυριακή 26 Μαΐου, δεν υπάρχει πολυτέλεια για πειραματισμούς. Θέλουμε να μας δώσετε τη δυνατότητα να συνεχίσουμε και να ολοκληρώσουμε όσα έργα ...
20 Μαϊος 2019
Με ιδιαίτερα μεγάλη συμμετοχή του κόσμου, η οποία ξεπέρασε κατά πολύ τις προσδοκίες, πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Κυριακής 19 Μαΐου η συγκέντρωση ...

Αθλητισμός

16 Μαϊος 2019
Η ομάδα του Zero Lake Run σε συνεργασία με τον Γιαννόπουλο Κωνσταντίνο για πρώτη φορά διοργανώνει το 1ο Σεμινάριο Ορεινού Τρεξίματος στο οποίο μπορούν να συμμετάσχουν όσοι ασχολούνται αλλά και θέλουν
16 Μαϊος 2019
Πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τετάρτης στα γραφεία της ΕΠΣ Πρέβεζας-Λευκάδας, η εκλογοαπολογιστική γενική συνέλευση του ΠΑΣ Πρέβεζα. Το διοικητικό ...
15 Μαϊος 2019
Με το πέρας της διετούς θητείας (Ιούνιος 2017 – Μάιος 2019) του Διοικητικού Συμβουλίου της ομάδας μας, και σύμφωνα με τις διατάξεις του Καταστατικού ...
14 Μαϊος 2019
Έπειτα από ένα συναρπαστικό σε εξέλιξη τελικό στο νέο κλειστό γυμναστήριο της Άρτας, ο ΣΚ Νικόπολη Πρέβεζας επικράτησε με σκορ 48-47 του ΑΓΣ ...
13 Μαϊος 2019
Ολοκληρώθηκε χθες 12/05 με επιτυχία το Ενωσιακό πρωτάθλημα τένις Ε3 κατηγορίας 12 και 16 ετών. Ένα τριήμερο που πλέον των 180 παρουσιών από ...

Πολιτισμός

16 Μαϊος 2019
Με την ευκαιρία του εορτασμού της Διεθνούς Μέρας Μουσείων στις 18 Μαΐου 2019, το Λαογραφικό Μουσείο «Γεώργιος Γιάννος» στο Θεσπρωτικό Πρεβέζης ...
14 Μαϊος 2019
Η 18η Μαΐου έχει οριστεί από το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM) ως Διεθνής Ημέρα Μουσείων. Εορτάζεται σε όλο τον κόσμο με διάφορες εκδηλώσεις και ...
12 Μαϊος 2019
Ο Μορφωτικός Εκπολιτιστικός Σύλλογος Νέας Σινώπης <<ΔΙΟΓΕΝΗΣ>> συνεχίζοντας την προσφορά στα πολιτιστικά δρώμενα του τόπου μας,στα ...
10 Μαϊος 2019
Η 18η Μαΐου έχει οριστεί από το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM) ως Διεθνής Ημέρα Μουσείων. Εορτάζεται σε όλο τον κόσμο με διάφορες εκδηλώσεις και ...

Στήλες

21 Μαϊος 2012
Ο Υπουργός Παιδείας, Γεώργιος Παπανδρέου, υλοποιεί την εκπαιδευτική του μεταρρύθμιση στις 21 Μαϊου 1930, η οποία στηρίζεται στην αναμόρφωση του δημοτικού σχολείου ως εξατάξιου, αυτοτελούς και
20 Μαϊος 2012
Στις 20 Μαϊου 1941 αρχίζει η Μάχη της Κρήτης, με την -κατά κύματα- ρίψη Γερμανών αλεξιπτωτιστών, για την κατάληψη της Μεγαλονήσου. Πρόκειται για την ...
18 Μαϊος 2012
Ο Τούρκος διοικητής των Χανίων Μουσταφά Πασάς, με 8.000 πεζούς και 300 ιππείς, προσβάλλει το Φραγκοκάστελλο Χανίων, το οποίο υπερασπίζουν ...
17 Μαϊος 2012
Ο αρχαιολόγος Σπυρίδων Στάης ανακαλύπτει τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων στις 17 Μαϊου 1902, που θεωρείται ως ένα από τα πρώτα υπολογιστικά ...
16 Μαϊος 2012
Αρχίζει η τακτική δίκη των οκτώ μελών της «Εταιρείας Δολοφόνων», που κατηγορούνται για φρικτά εγκλήματα, όπως για παράδειγμα η δολοφονία ηλικιωμένων ...