Δευτέρα, 06 Οκτωβρίου 2014 15:26

Ο αυτοκινούμενος φόβος (του Ευάγγελου Αυδίκου)

Ευάγγελος Αυδίκος

Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας

Ο φόβος είναι συναίσθημα που διαχέεται σ' όλο τον κόσμο των εμβίων όντων. Εμφανίζεται στις ζώνες επικινδυνότητας. Εκεί που ο χώρος δεν μπορεί να αναγνωριστεί ως οικείος. Εκεί που η εγκυμονεί η αβεβαιότητα και η ανασφάλεια. Στα ζώα ο φόβος είναι ενστικτώδης. Στις ανθρώπινες κοινωνίες επιχειρήθηκε η διαχείριση του φόβου μέσω της οριοθέτησης της ασφαλούς ζώνης. Αυτή η περιοχή ταυτιζόταν με τον κατοικημένο , τον κοινωνικό χώρο. Και για να τον οριοθετήσουν αλλά και να τον προστατέψουν επινόησαν τα μέλη της οργανωμένης κοινότητας διάφορους τρόπους. Περιέζωσαν το χωριό με εκκλησάκια. Χρησιμοποίησαν την τελετουργική άροση(όργωμα της οικιστικής περιμέτρου). Έξω από την οικιστική γραμμή κατοικούσαν τα υπερφυσικά όντα που απειλούσαν την κοινοτική τάξη. Τέτοια όντα ήταν οι νεράιδες, τα φαντάσματα, οι βρικόλακες, τα χαμοδράκια, κ.λπ. Εκπροσωπούσαν έναν κόσμο που οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να ελέγξουν. Αντιπροσώπευσαν την αδυναμία του ανθρώπινου πολιτισμού να ερμηνεύσει τον κόσμο. Και γι' αυτό κατέφευγε στη μυθοπλασία. Οι φόβοι του απέκτησαν μορφολογική έκφραση.

Ο Διαφωτισμός , μέσω της επιστήμης, πανηγύρισε για την εξαφάνιση αυτού του φόβου. Η ιστορία πλέον είχε εισέλθει, κατά την άποψή του, σε μια πορεία ελεγχόμενη. Η επιστήμη αναδεικνύεται σε βασικό αντίπαλο του παραδοσιακού κόσμου-συνεπώς και του φόβου για το ανοίκειο που έδρευε έξω από τον κοινωνικό χώρο.

Η επιστήμη, ευτυχώς, έλυσε πολλούς φοβικούς κόμπους. Δυστυχώς όμως, κάποιοι επιστήμονες χρησιμοποιήθηκαν από τον καπιταλισμό και τις αυταρχικές πολιτικές ηγεσίες για την επαλήθευση της άποψης του Φουκουγιάμα για το τέλος της ιστορίας. Με άλλα λόγια, υπηρέτησαν την προσπάθεια του νεοφιλελεύθερου καπιταλισμού να εμφανιστεί ο νεοφιλελευθερισμός με τις ακραίες συντηρητικές πολιτικές του ως μονόδρομος. Έπρεπε οι πολίτες να πειστούν πως η μακρόχρονη λιτότητα, η ισοπέδωση των νοικοκυριών, η έκρηξη της ανεργίας, η καταβύθιση των νέων και των ανέργων στην απελπισία ήταν αναπόφευκτα βήματα για την επιβίωση των κρατών. Δεν υπήρχε άλλη επιλογή. Νεοφιλελευθερισμός ή χάος το δίλημμα. Η διάσωση , με κάθε τίμημα, των τραπεζών και η συγκέντρωση της επιχειρηματικής δύναμης σε χέρια λίγων ήταν προϋπόθεση για την εξέλιξη. Για την πρόοδο της χώρας. Έτσι έλεγαν-και λένε. Διαφορετικά, η ιστορία τελειώνει. Θα καταλήξουν όλοι μαζί στα κατράμια της ανυποληψίας και της καταστροφής.

Η χώρα μας είναι ένα τέτοιο εργαστήρι. Παράγει φόβους με ευθύνη της συγκυβέρνησης και των φίλα προσκείμενων μέσων της έντυπης και ηλεκτρονικής ενημέρωσης. Πρόκειται για τον αυτοκινούμενο φόβο, κατά την έκφραση του Zygmount Bauman.Θα έλεγα ότι η Ελλάδα είναι μια χώρα-πειραματόζωο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που δοκιμάζεται ο βαθμός στον οποίο η παραγωγή φόβων μπορεί να αποτρέψει οποιαδήποτε πολιτική αλλαγή. Αν και σε ποιο βαθμό οι πολίτες μπορεί να υπερασπιστούν τη ζωή τους. Την αξιοπρέπειά τους. Αν οι πολίτες διατηρούν το δικαίωμα να λειτουργούν ως πολιτικά υποκείμενα. Να αποφασίζουν οι ίδιοι , με άλλα λόγια, για τον εαυτό τους . Το μέλλον τους.

Ενάντια σ' αυτή την πολιτική στάση επιστρατεύεται ο αυτοκινούμενος φόβος. Η ενστάλαξη δηλαδή της βεβαιότητας ότι τα όρια του κόσμου μας είναι ο νεοφιλελευθερισμός. Αν το ξεχάσουμε αυτό, εγκυμονεί η καταστροφή. Συνεπώς, η 'σοφή' επιλογή είναι η στασιμότητα και όχι η αλλαγή. Ο συμβιβασμός με το δόγμα του νεοφιλελευθερισμού και όχι η αποτροπή της επερχόμενης καταστροφής.

Υπάρχουν άφθονα τέτοια παραδείγματα. Η συγκυβέρνηση θεωρεί όσους δεν συμφωνούν με τις νεοφιλελεύθερες επιλογές της ως μπουρλοτιέρηδες της κοινωνικής ισορροπίας και της προοπτικής για σωτηρία της χώρας. Έχει επιστρέψει στην εποχή πριν από το Διαφωτισμό. Από τη μια μεριά οι συγκυβερνώντες, οι προστάτες της κοινωνικής τάξης, και από την άλλη τα ζιζάνια της καταστροφής, με κορυφαίο εκφραστή το ΣΥΡΙΖΑ.

Η εικόνα αυτή φτιάχνεται σιγά σιγά από τα ΜΜΕ και τη συγκυβέρνηση. Στόχος τους είναι η αδρανοποίηση της πολιτικής σκέψης. Η χειραγώγηση της πολιτικής συμπεριφοράς. Και τελικά, η παραίτηση από την ιδιότητα του πολιτικού όντος. Αυτές είναι οι προθέσεις. Ωστόσο, η ιστορία έχει αποδείξει ότι τελικά δεν χειραγωγείται.

  1. ΡΟΗ-ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Στήλες

Κοινωνία

27 Οκτωβρίου 2026
Το Τμήμα Αλιείας της Δ/νσης Αγροτικής Οικονομίας της Περιφέρειας Ηπείρου, ενημερώνει ότι η αλιεία της πέστροφας απαγορεύεται σε όλες τις λίμνες, τα ποτάμια, τους παραπόταμους και τα λοιπά εσωτερικά
27 Οκτωβρίου 2026
ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΟΡΤΑΣΜΟΥ 28ης ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ Η 28 Οκτωβρίου αποτελεί ορόσημο στην ιστορική πορεία του Ελληνισμού. Εκφράζει τη δύναμη του δικαίου και της ...
27 Οκτωβρίου 2026
Με ομιλίες στα σχολεία και κατάθεση στεφάνων ξεκίνησαν οι εορταστικές εκδηλώσεις για την εθνική επέτειο της 28ης Οκτωβρίου. Οι εορταστικές ...
26 Οκτωβρίου 2026
Με διευρυμένο ωράριο ναυαγοσωστικής κάλυψης θα λειτουργήσει τμήμα της Κυανής Ακτής το Καλοκαίρι του 2027, καθώς το Λιμεναρχείο Πρέβεζας αποφάσισε την ...

Πολιτική

27 Οκτωβρίου 2026
Στην Ήπειρο συνεχίζονται αυτήν την εβδομάδα οι επισκέψεις κλιμακίων της Νέας Δημοκρατίας, στο πλαίσιο των περιοδειών που πραγματοποιούνται σε όλη τη χώρα. Σύμφωνα με ενημέρωση από τη ΔΕΕΠ Νέας
27 Οκτωβρίου 2026
Την άμεση προστασία και τη διασφάλιση της διατήρησης του Ρωμαϊκού Υδραγωγείου στην Πηγή Αγίου Γεωργίου του Δήμου Ζηρού ζητά ο Κώστας Μπάρκας, με ...
23 Οκτωβρίου 2026
Την άμεση ενίσχυση του Κέντρου Υγείας Πάργας με ιατρικό προσωπικό ζητά ο Κώστας Μπάρκας, με κοινοβουλευτική ερώτηση προς τον Υπουργό Υγείας. ...
23 Οκτωβρίου 2026
Τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι αγρότες και οι κτηνοτρόφοι, καθώς και η έλλειψη προσωπικού στα Κέντρα Υγείας της περιοχής βρέθηκαν στο επίκεντρο ...

Αθλητισμός

27 Οκτωβρίου 2026
  Επιστροφή στις «διαβολοβδομάδες» στην Ευρωλίγκα. Η 8η αγωνιστική είναι στο προσκήνιο, με τον Παναθηναϊκό να υποδέχεται την Αρμάνι Μιλάνο στο «T-Center» και το τζάμπολ θα γίνει στις 21:15. Εκτός
26 Οκτωβρίου 2026
  Γράφεται ο επίλογος της 8ης αγωνιστικής της Ligue 1 (21:30), μιας και στο Παρίσι θα διεξαχθεί το μεγάλο ματς ανάμεσα σε Παρί Σεν Ζερμέν και Λυών. ...
26 Οκτωβρίου 2026
Την πρώτη της ήττα στη National League 2 γνώρισε η Νικόπολη IL MONDO με 67-73 από τον Μανδραϊκό, στο πλαίσιο της 4ης αγωνιστικής. Η ομάδα της ...
26 Οκτωβρίου 2026
Νικηφόρα συνεχίζει την πορεία του στο πρωτάθλημα της Γ' Εθνικής ο ΠΑΣ Πρέβεζα, ο οποίος επικράτησε με 3-1 επί του Α.Ο. Πλαταριάς στο Δημοτικό Στάδιο ...

Πολιτισμός

27 Οκτωβρίου 2026
Η φωτογραφική ομάδα ΚΑΔΡΩ παρουσιάζει την ετήσια έκθεσή της με τίτλο "10 little projects", μια συλλογική εξερεύνηση γύρω από τη δυναμική της εικόνας ...
19 Οκτωβρίου 2026
  Το Ινστιτούτο Πειραματικών Τεχνών με την υποστήριξη της Ένωσης Λογοτεχνών Πρέβεζας [Λογοτεχνική Στέγη] διοργανώνει SPOKEN WORD FESTIVAL το ...
16 Οκτωβρίου 2026
Η Περιφερειακή Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Ηπείρου (ΠΕ.ΔΙ.ΕΚ.) και η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ν. Πρέβεζας, σε ...
16 Οκτωβρίου 2026
Οι βραβευμένες ζωντανές μεταδόσεις της Μετροπόλιταν όπερας της Νέας Υόρκης που διοργανώνει και παρουσιάζει το Δημοτικό Ωδείο Πρέβεζας «Σπύρος Δήμας» ...