Τρίτη, 30 Αυγούστου 2022 11:11

Γιάννης Μόραλης vs Κώστας Καρυωτάκης (του Βασίλη Ευαγγέλου)

Ο Γιάννης Μόραλης έζησε στην Πρέβεζα από το 1922 έως το 1927. Όταν ήρθε στην Πρέβεζα ήταν 6 χρονών. Ο Κώστας Καρυωτάκης ήρθε στην Πρέβεζα στις 18 Ιουνίου 1928 και αυτοκτόνησε τις 21 Ιουλίου του 1928.

Είναι η πρώτη φορά που συναντώ μια αισιόδοξη αναφορά για την Πρέβεζα εκείνης της εποχής και έχει ιδιαίτερη σημασία όταν αυτή η αναφορά γίνεται από τον μεγάλο Έλληνα ζωγράφο Γιάννη Μόραλη.. Με αφορμή την έκθεση που έγινε στην Εθνική Πινακοθήκη με τίτλο ’’Τιμή στον Γιάννη Μόραλη’’ 11 Μαΐου 2011 - 29 Αυγούστου 2011, στον σχετικό τόμο που κυκλοφόρησε για την έκθεση αυτή, περιέχεται ένα άρθρο <<ΤΟ ΦΩΣ ΤΟΥ ΙΟΝΙΟΥ ΚΑΙ ΤΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΠΕΡ∆ΙΚΑΣ>> Συνομιλίες του Γιάννη Μόραλη με τη Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα.

Ξεκινώντας το κείμενο η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα αναφέρει:Στον Γιάννη Μόραλη δεν άρεσε να δίνει συνεντεύξεις. Σε μένα, νέα συνάδελφο στη Σχολή Καλών Τεχνών από το 1975, δεν μπόρεσε να αρνηθεί υπό έναν όρο: ότι τη συνομιλία μας, που έγινε ένα μεσημέρι στις 15 Απριλίου του 1988 στο χώρο της αναδρομικής του έκθεσης στην Εθνική Πινακοθήκη, δεν θα την παρουσίαζα ως συνέντευξη αλλά ως απόσταγμα των μακρών συζητήσεων που είχαμε, όλα αυτά τα χρόνια, στις συναντήσεις μας στη Σχολή.

Η συνομιλία μαγνητοφωνήθηκε, αλλά δεν δημοσιεύτηκε ποτέ ολόκληρη. Πολλά σημεία της ήταν εξομολογητικά. Σεβάστηκα τον ιδιωτικό της χαρακτήρα. Στην συνέχεια αναφερει η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα: << O Μόραλης έχει μνήμη ζωγράφου. Συχνά ακούγοντάς τον θυμόμουνα αφηγήσεις από κείμενα του Κλέε που γράφει κάπου: «Είμαι αφηρημένος με αναμνήσεις». Σχολιάζοντας το πορτρέτο που έχει κάνει στην πρώτη του γυναίκα, εκείνο το υπέροχο με το μαύρο ριγέ σακάκι (1943), εξομολογείται:«Πάντα μου άρεσε η αντίθεση λευκού μαύρου. Η πρώτη μου αγάπη, η παιδική-ήμουνα δεν ήμουνα εννιά χρονών-ήταν ένα κορίτσι με παράξενο όνομα. Το πρόσωπό του ήταν φιλντισένιο, κάτασπρο. Τα μαλλιά του κατάμαυρα σαν του κοράκου».

Αυτή η αντίπαλη αρμονία ξυπνάει μέσα του τη μακρινή ανάμνηση από ’κείνο το πρόσωπο. «Βέβαια, το άσπρο και το μαύρο μου αρέσουν και για λόγους καθαρά πλαστικούς. Αναδεικνύουν όλα τα χρώματα»,βιάζεται να επανορθώσει τη μικρή συγκινησιακή εκτροπή. Χώρος του ειδυλλίου η Πρέβεζα, όπου ο πατέρας του υπηρετεί ως Γυμνασιάρχης από το 1923. Η πόλη του Καρυωτάκη δεν είναι διόλου ασφυκτική για το εκστατικό αγόρι. «Θυμούμαι ένα κατάμαυρο ιστιοφόρο -θαρρώ ήταν γιουγκοσλάβικο- που αγκυροβόλησε στο λιμάνι. Μια κίτρινη γραμμή, μια ώχρα,έτρεχε πάνω στο μαύρο σκαρί. Κάποια εξαρτήματα ήταν κόκκινα. Ίσως αυτές οι ώχρες στα έργα μου πλάι στα μαύρα, αυτό το ελάχιστο κόκκινο, να κατάγονται από αυτή τη μαγική μνήμη». «Από την Πρέβεζα πηγαίναμε στη Νικόπολη.

Ο αδελφός του Ξενόπουλου κλασικός Επτανήσιος-καθάριζε τα ψηφιδωτά δάπεδα. Μου άρεσαν. Πολύ αργότερα μιλούσα για τις βυζαντινές μου εμπειρίες στον Κόντογλου κι εκείνος μου έλεγε: «Γιατί δεν ζωγραφίζεις αυτά;». Στο σπίτι είχαμε πάρει, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, μια πρόσφυγα από την Κερασούντα. Μας διάβαζε από τη Λαογραφία του Νικόλαου Πολίτη. Τους μεγάλους ζωγράφους τους πρωτογνώρισα από κάτι γαλλικά βιβλία τέχνης, που ήταν στη βιβλιοθήκη, και κυρίως από το περιοδικό της Εγκυκλοπαίδειας του Πυρσού. Τότε διάβασα αυτό που έλεγε ο Κορό και δεν το ξέχασα ποτέ μου: «Καλύτερα να μην είμαι τίποτε παρά να είμαι η ηχώ των άλλων». Ο πατέρας μου έπαιρνε τα Ελληνικά Γράµµατα του Μπαστιά. Εκεί ανακάλυψα τον Φώτη Κόντογλου. Στο περιοδικό του Ερυθρού Σταυρού Νεότητος είδα για πρώτη φορά δυο σχέδια του Γιάννη Τσαρούχη». «Το Ιόνιο με διαπότισε. Εμείς είμαστε του Ιονίου. Εκεί έχει άλλο φως, πιο γλυκό, πιο μαλακό>>. Δεδομένης της σχέσης που είχε ο Μόραλης με Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα και την εξομολογητική διάθεση του απέναντι της, η φράση που χρησιμοποιεί η Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα ‘’ Η πόλη του Καρυωτάκη δεν είναι διόλου ασφυκτική για το εκστατικό αγόρι’’ μόνο τυχαία δεν είναι και βέβαια εκφράζει την ευεργετική επίδραση της ΌΜΟΡΦΗς μικρής μας πόλης στη παιδική ψυχή του Γιάννη Μόραλη. Μα και ο ίδιος λέει: ίσως αυτές οι ώχρες στα έργα μου πλάι στα μαύρα, αυτό το ελάχιστο κόκκινο, να κατάγονται από αυτή τη μαγική μνήμη.

Στον αντίποδα ο Κώστας Καρυωτάκης ερχόμενος με δυσμενή μετάθεση στην Πρέβεζα και με σύφιλη, δεν μπορεί να δει τίποτα καλό, όμορφο, ευπρεπές και ρομαντικό στην μικρή μας πόλη.

Βασίλης Σπ. Ευαγγέλου

27Αυγούστου 2022

Πρέβεζα.

πηγή:https://www.nationalgallery.gr

 

Διαβάστηκε 4857 φορές
  1. ΡΟΗ-ΕΙΔΗΣΕΩΝ
  2. ΔΗΜΟΦΙΛΕΣΤΕΡΑ

title1 -- Διαβάστε επίσης... --

Στήλες

Κοινωνία

01 Δεκεμβρίου 2022
Κάλεσμα σε λαϊκό ξεσηκωμό για την υπεράσπιση του νοσοκομείου και των Πρωτοβάθμιων υγειονομικών δομών του νομού απευθύνει ο Σύλλογος Εργαζομένων του Νοσοκομείου Πρέβεζας. Ο Σύλλογος
01 Δεκεμβρίου 2022
Στην...αναμονή παραμένει ακόμη ο δήμος Πρέβεζας σχετικά με το θέμα της ανέγερσης νέου κτιρίου που θα στεγάσει το Μουσικό Σχολείο, σύμφωνα ...
01 Δεκεμβρίου 2022
Ο Σύλλογος Εκπαιδευτικών Φροντιστών Πρέβεζας/Κεφαλληνίας/Λευκάδας/Ζακύνθου διοργανώνει εκδήλωση με θέμα «Άγχος και διατροφή… πριν τις ...
01 Δεκεμβρίου 2022
Στελέχη του Πολυδύναμου Κέντρου Πρέβεζας του ΟΚΑΝΑ πραγματοποίησαν συνάντηση δικτύωσης και ενημέρωσης με τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης της πόλης. ...
01 Δεκεμβρίου 2022
Περιφερειακή σύσκεψη των Δ/Σ των σωματείων συνταξιούχων της Δυτικής Ελλάδας πραγματοποιήθηκε στην Πρέβεζα στην Θεοφάνειο αίθουσα την Τετάρτη της ...

Πολιτική

01 Δεκεμβρίου 2022
“Σκληρή κριτική” δέχθηκε ο Δήμαρχος Πρέβεζας Νίκος Γεωργάκος για τους χειρισμούς του στο ζήτημα της απομάκρυνσης των αμιαντοκατασκευών από σπίτια στον Ωρωπό Πρέβεζας, κατά τη διάρκεια της χθεσινής
29 Νοεμβρίου 2022
Σε εκ νέου συνεδρίαση την Κυριακή στις 11 το πρωί στη Θεοφάνειο Αίθουσα Τέχνης οδηγήθηκε εν τέλει η συνεδρίαση της δημοτικής κίνησης “Στροφή στο ...
29 Νοεμβρίου 2022
Την πόλη της Πρέβεζας θα επισκεφθεί το Σάββατο 10 Δεκεμβρίου ο Γενικός Γραμματέας της Κεντρικής Επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδας ...
28 Νοεμβρίου 2022
Τον Υπουργό Υγείας καλεί να απαντήσει με Επίκαιρη Ερώτηση στη Βουλή, για την υποστελέχωση των Δομών Υγείας που βρίσκονται στον Νομό Πρέβεζας ο ...
26 Νοεμβρίου 2022
Τη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Πρέβεζας θα απασχολήσει την Τετάρτη το θέμα των αγωγών που έχουν γίνει στο Δήμο Πρέβεζας, για τις προφορικές ...

Αθλητισμός

01 Δεκεμβρίου 2022
Βρισκόμαστε στα μισά της τελευταίας αγωνιστικής των ομίλων του Μουντιάλ, σήμερα θα προκύψουν ακόμα δύο ζευγάρια για τη φάση των «16». Ο Καναδάς έχει ήδη αποκλειστεί, η Ισπανία είναι η πιο άνετη
30 Νοεμβρίου 2022
Τα δύο πρώτα ζευγάρια για τη «φάση των 16» έγιναν γνωστά εχθές, σήμερα θα μάθουμε ακόμα δύο. «Άνετη» η Γαλλία, θα δώσουν μάχη οι υπόλοιπες 7 ομάδες. ...
29 Νοεμβρίου 2022
Βγαίνουν τα... κομπιουτεράκια στο Μουντιάλ. Εκκίνηση της 3ης και τελευταίας αγωνιστικής και εκτός του αποκλεισμένου Κατάρ, οι υπόλοιπες 7 ομάδες του ...
29 Νοεμβρίου 2022
Τη νίκη με σκορ 26-42 σημείωσε η ομάδα των κορασίδων της Νικόπολης απέναντι στην ομάδα του ΠΥΡΡΟΥ ΑΡΤΑΣ . Τα κορίτσια της Νικόπολης ...
28 Νοεμβρίου 2022
Ολοκληρώνεται και η δεύτερη αγωνιστική στο Μουντιάλ με τα παιχνίδια από τον 7ο και τον 8ο όμιλο. Στο πρόγραμμα υπάρχουν, επίσης, δύο αναμετρήσεις για ...

Πολιτισμός

01 Δεκεμβρίου 2022
Εκδηλώσεις για το ρεμπέτικο στην πόλη μου 2-4 Δεκεμβρίου 2022 Το «Ένα ρεμπέτικο θα σου πω... Εκδηλώσεις για το ρεμπέτικο στην πόλη μου» είναι ένα πρωτότυπο εγχείρημα που επιχειρεί να
28 Νοεμβρίου 2022
Η Κινηματογραφική Λέσχη Πρέβεζας ανοίγει τις πύλες τις στο 8ο αφιέρωμα για το Ιταλικό Σινεμά στην Ελλάδα από την προσεχή Τετάρτη 30 Νοεμβρίου (21:00) ...
28 Νοεμβρίου 2022
H Artifactory γιορτάζει την Ημέρα της Μεσογείου με το συγκρότημα Pera Terra και τη μουσική συναυλία «Ο Γύρος της Μεσογείου σε 13 τραγούδια» στις 28 ...
27 Νοεμβρίου 2022
Το Θεατρικό Εργαστήρι Πρέβεζας παρουσιάζει το βραβευμένο κείμενο του Κώστα Λάκη “Ο Μπεχτσής/ Ο Νυχτοφύλακας” Παραστάσεις: Κάστρο Αγίου ...
26 Νοεμβρίου 2022
Το Ίδρυμα Γεωργίου Ζογγολόπουλου σε συνεργασία με το Δήμο Αθηναίων, το Δήμο Θεσσαλονίκης, το Δήμο Φιλοθέης-Ψυχικού, ...